Üniversite sanayi işbirliğinin ülkemizdeki örneklerinden bir tanesi Ankara ODTÜ yerleşkesindeki Teknokent... 2000 yılı içerisinde ülkemizdeki ilk teknokent uygulaması, ODTÜ bünyesinde uygulamaya geçirildi. ODTÜ-Teknokent'in kurulmasındaki amaç, üniversite-sanayi işbirliğini geliştirmek ve ülkemizdeki Ar-Ge potansiyelinin sanayi-üniversite işbirliği çer-çevesinde verimli kullanılabilmesini sağlamak. ODTÜ-Teknokent'teki çalışmalar hakkında Ortadoğu Teknopark A.Ş. Genel Müdürü Uğur Yüksel, yardımcıları Emek Barış Kepenek ve Derya Kabasakal ile konuştuk.
ODTÜ-Teknokent çalışmaları 1987 yılında başlatılmış. 1995 yılına gelene kadar ABD ve İngiltere'deki tüm teknoparklar en ufak ayrıntısına değin incelenmiş. Ayrıca konunun hayata geçirilebilmesi için kamuoyu yaratma çalışmaları da yapılmış. 1990 yılında KOSGEB ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi arasında imzalanan işbirliği protokolü ile 1992 yılında ODTÜ-KOSGEB Teknoloji Geliştirme Merkezi (TEKMER) kurulmuş. Üniversite sanayi işbirliği ile üniversitelerdeki mevcut teknolojik bilginin sanayiye aktarılması bilgi yoğun ileri teknoloji alanında faaliyet gösterebilecek kuruluşların ekonomiye kazandırılması ve teknik olarak üst düzeyde bilgiye sahip nitelikli genç girişimcilerin desteklenmesi
ve
teşvik edilmesi merkezin ana amacı olarak saptanmış. ODTÜ-Teknokent'in bu amaçla
kurulduğunu ve mevcut potansiyelin bilgi aracılığıyla harekete geçirilerek üretimdeki
sinerjinin artırılmasının hedeflendiğini belirten Ortadoğu Teknopark A.Ş. Genel
Müdürü Uğur Yüksel, "ODTÜ-Teknokent'in misyonu, rekabetçi üstünlük ve sinerji
olarak belirlenmiştir. Bilginin bu çerçevede daha verimli kullanılması ve üniversite
sanayi işbirliğinin bu verimlilik etrafında daha olumlu sonuçlara gitmesi en
büyük hedefimizdir" şeklinde açıklıyor, ODTÜ-Teknokent'in amacını. Teknokent'in kurulması kararı alındıktan sonra bir süre Teknokent'in iş planını ODTÜ İşletme bölümü yürütmüş. Daha sonra bu planlama işini Araştırmalar Koordinatörlüğü revize etmeye başlamış. Bir yandan plan ve proje çalışmaları yürütülürken, bir yandan da altyapı çalışmaları için 13 milyon dolarlık dış kredi sağlanmış. Bunun yanında Teknokent'e destek olması planlanan Merkezi Laboratuvar Projesi'de onaylanmış olan ve 20 milyon dolar dolayında cihaz alımı öngörülen Merkezi Laboratuvar'ın kısa sürede hizmete geçmesi bekleniyor.
Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu'nun yürürlüğe girmesi ile birlikte ODTÜ- Teknokent'e firmaların ilgisi de artmış. Mart 2002 itibariyle, 43 firma ve 500 araştırmacı personel faaliyet göstermekte. Öte yandan mevcut iki binanın yanında üçüncü binanın da Ağustos ayı içerisinde tamamlanarak faaliyete geçirilmesi planlanıyor. Binanın tamamlanmasıyla birlikte 20.000 metrekarenin üzerinde kapalı bir alanda, atmışın üzerinde firmanın ve 600 araştırmacı personelin faaliyet gösterdiği geniş bir hacme ulaşacaklarını ifade eden Uğur Yüksel, " Yeni binamızın tamamlanması ile birlikte ilk gelişme etabımızın önemli bir kısmı tamamlanmış olacaktır. Dört etaptan oluşan toplam 20 yıllık gelişme programı sonunda, ODTÜ-Teknokent 500 firmanın 4000 araştırmacı personel ile faaliyet gösterdiği Türkiye'nin ve dünyanın önde gelen teknoparklarından birisi olacaktır" dedi. İlk etabın son aşamasına geldiklerini belirten Yüksel, diğer etaplarla ilgili olarak da şunları söyledi: " Doğa Tarihi Müzesi ile Yazılımevleri binalarının ikinci kısmının ve yüksek katlı ofis birimlerinin inşaasını ve 1700 metrekarelik yolun yapımını içeren kısım ikinci etabı oluşturmaktadır. Aynı zamanda ODTÜ-kent ile bir konut alanı gelişimi de bu etapta gerçekleştirilecektir. Üçüncü Etap'ta Sosyal-Rekreasyonel Merkez ile Ar-Ge birimlerinin inşaasını ve Teknokent alanının kuzeydoğu-güneybatı ekseninde kesen yolun yapımını içeriyor. Dördüncü etap ise Model Üretim Birimleri'nin inşaasını ve 2500 metrekarelik yolun yapımını içeriyor".
Bu etapların tamamlanmasından sonra ulusal ve uluslararası kamuoyunda saygın bir yeri olacağına inandıkları ODTÜ-Teknokent'in güçlü ve bilgiye yön veren bir Ar-Ge merkezi olacağını da belirten Yüksel, Teknokent'in temel amaçlarını da şöyle sıraladı: "İleri teknoloji kullanan/üreten şirketlerin oluşumunu ve büyümesini desteklemek, teknoloji gelişimini sağlamak, bu yönde çalışma yapan şirketlere Ar-Ge çalışmalarını yürütebilecekleri ortam ve destek sağlamak, üniversite-sanayi işbirliğini en üst düzeye çıkarmak, üniversitelerdeki araştırmaların ekonomik değere dönüştürülmesini sağlamak, ülkenin ekonomik ve teknolojik düzeyini yükseltmeye ve böylece ülkenin uluslararası rekabet gücünü artırmaya katkıda bulunmak".
Üniversite-sanayi işbirliğini en üst düzeye çıkarmayı amaçlayan Teknokent'in öncelikli olarak hizmet verdiği sektörler ise savunma sanayii, elektronik, yazılım, telekomünikasyon, ileri malzemeler, çevre, enerji, bi-yoteknoloji, CAD-CAM/Robotik...
Uğur Yüksel Teknokent'in ODTÜ gibi bir üniversitenin içerisinde kurulmasının da bir takım avantajları olduğunu belirtiyor. Teknokent'in ODTÜ gibi uluslararası araştırma üniversitesinde yer alması burayı kullanan şirketler için uluslararası bir Ar-Ge ortamı yarattığını belirten Yüksel, "Ar- Ge çalışmalarının ana bileşeni olan araştırmacılara ve araştırma olanaklarına yakınlık, kiracı şirketlerin ihtiyaç duyduklarında laboratuvar ve kütüphane gibi mevcut olanaklardan istenildiği zaman yararlanmalarını sağlayacak. ODTÜ, 1950 'li yıllardan bu yana Türkiye'nin önde gelen araştırma üniversitelerinden biri olması nedeniyle, endüstrinin farklı sektörlerinde faaliyet gösteren birçok organizasyon ile işbirliği yapmış ve çeşitli çalışmalar yürütmüştür. ODTÜ'nün birikimli ve deneyimli uzman kadrosu, kiracı şirketler ile ODTÜ arasında işbirliği oluşturulmasında kolaylık sağlayacaktır. ODTÜ'nün Ar-Ge alanındaki deneyimleri, becerileri ve olanakları ise şunlar: Kiracı şirketlerde hem araştırmacı hem de danışman olarak görev alabilecek nitelikli öğretim üyeleri, farklı ilgi alanlarına ve yeteneklere sahip öğrenciler, günümüz koşullarına uygun, modern ve teknolojik açıdan oldukça ayrıntılı bir donanıma sahip laboratuvar ve kütüphane".
Teknokent'in sadece ODTÜ ile sanayi arasında değil, aynı zamanda kiracı şirketler arasında işbirliği oluşturulmasını da sağlayacağının altını çizen Uğur Yüksel, "ODTÜ-Teknokent, üniversite-sanayi iş birliği ile yaratılan sinerjinin hem Teknokent'te yer alan kiracı şirketler üzerinde hem de yerel ve ulusal ekonomide olumlu etkiler yaratmasını amaçlamaktadır" dedi. Teknokent'te sunulacak Ar-Ge çalışmalarını desteklemeye yönelik hizmetler ile kiracı şirketlerin ortak olarak yararlanacakları diğer hizmetlerin, Teknokent Yönetici Şirket tarafından Teknokent'te yer alacak şirketlerin birbirinden farklı ve ortak taleplerine cevap verebilecek şekilde oluşturulduğunun da altını çizen Yüksel, "Amaç her kiracının taleplerine cevap verebilecek bir hizmetler paketi sunup, kiracıların kendi ihtiyaçları doğrultusunda kendi kombinasyonlarını yaratmalarını sağlamaktır" dedi.