Tüketici Olarak Haklarınız

Bilinçli tüketici nelere dikkat etmelidir?

§         Hizmet almadan önceki aşama; hizmetin kapsamı, kalitesi, sözleşme koşulları, ücreti hakkında araştırma yapar ve kendisi için en uygun olan hizmeti seçer.

§         Hizmetten yararlandığı aşama; hizmeti alırken vaat edilen nitelikleri taşımaması durumunda hizmet aldığı işletmeciyi uyarır veya gerekli yerlere müracaat eder.

§         Hizmetten yararlanmaktan vazgeçtiği aşama; hizmeti almaktan vazgeçmesi ve sözleşmesini feshetmek istemesi halinde sözleşmesini her zaman feshedebileceğinin bilincindedir.

Şikayetler nerelere ve hangi usulle yapılmalıdır?

Telekomünikasyon hizmetlerinize ilişkin şikayetlerinizi ilk olarak hizmet aldığınız işletmeciye bildirmeniz gerekmektedir. İşletmecinizden sorunun çözümlenmesi sağlanamamışsa ya da herhangi bir cevap alınamamışsa şikayetinizi yazılı olarak, e-posta aracılığıyla Kurumumuza iletebilirsiniz.

Temel haklarım nelerdir?

§         Benzer konumdaki tüketicilerle aynı şart ve ücretlerle hizmet alma hakkı,

§         Telekomünikasyon hizmeti sunan işletmecilerle abonelik sözleşmesi yapabilme hakkı,

§         Kişisel bilgilerinizin kamuya açık rehberlerde yer alıp almamasını talep etme hakkı,

§         Rehber hizmetinden ücretli ve/veya ücretsiz yararlanma ve abone rehberine ayırım gözetmeksizin kaydolma hakkı,

§         Acil telefon numaraları hakkında bilgilendirilme ve bu numaralara ücretsiz erişebilme hakkı,

§         Teknik imkanlar dahilinde ayrıntılı fatura talep edebilme ve bazı numaraların kendi telefonunuzdan aranmasına sınırlandırma konulmasını isteme hakkı,

§         Hizmetin kapsamı hakkında bilgi alabilme hakkı,

§         Tarifeler ve tarife paketleri konusunda açık, detaylı ve güncel bilgilere erişebilme hakkı ile tarife ve tarife paketlerindeki değişiklikler yürürlüğe girmeden önce bilgilendirilme hakkı,

§         Arızaların giderilmesinde, sağlık, yangın, afet, güvenlik vb. acil durum ve güvenlikle ilgili kurum ve kuruluşlar dışında, tüketiciler arasında ayırım gözetmeme temelinde bir uygulamayı talep etme hakkı,

§         Uluslararası standartlar ile Kurumun belirleyeceği standartlara uygun  kalitede hizmet alma hakkı.

Aldığım bütün hizmetlerin tek bir fatura ile bildirimi mümkün mü?

§         Hizmet aldığınız işletmecilerin anlaşması halinde aynı hat üzerinden aldığınız hizmetlerin tek bir fatura ile bildirimi mümkün olmaktadır.

İstenmeyen aramaları nasıl engelleyebilirim?

§        İşletmeciler kişi müdahalesi olmadan çalışan fakslar, elektronik posta, kısa mesaj gibi otomatik arama sistemlerini, abonenin önceden izni olmadan siyasi propaganda amacıyla kullanamazlar. Söz konusu otomatik arama sistemlerinin doğrudan pazarlama amacıyla kullanılması halinde kullanıcılara gelen her bir mesajı bundan sonrası için almayı reddetme hakkı ücretsiz ve kolay bir yolla sağlanır.

§         Doğrudan pazarlama amacıyla gönderilen ve kimin adına haberleşme yapıldığı hususunda göndericinin kimliğini saklayan veya alıcının bu iletişimin sonlandırılması konusunda talepte bulunacağı bir adres bulunmayan elektronik mektupların gönderilmesi abonenin bu yöndeki talebi halinde işletmeci tarafından engellenir.

Telefon numaram rehber hizmetleri aracılığıyla isteyen herkese verilecek mi?

Abonelik işlemleri sırasında ya da daha sonra operatörünüze telefon numaranızın rehberde görünmesini istemediğinizi resmi olarak bildirmeniz halinde telefon numaranızın rehber hizmetleri aracılığıyla isteyen herkese verilmesini önleyebilirsiniz.

Rehberde ismimin görünmesini nasıl engelleyebilirim?

Abone olduğunuz işletmeciden, kişisel bilgilerinizin kamuya açık rehberlerde yer alıp almamasını talep etme hakkına sahipsiniz. Eğer isminizin rehberde yer almamasını istiyorsanız abone olurken bu isteğinizi işletmeciye bildirebileceğiniz gibi istediğiniz zaman, abonelik bilgilerinin rehberlerde düzeltilmesini, teyit edilmesini ve/veya çıkarılmasını ücretsiz olarak talep edebilirsiniz

Rehber hizmetleri ücrete tabi midir?

Rehber hizmetinden ücretli veya ücretsiz yararlanma hakkına sahipsiniz. Genellikle bu hizmetler işletmeciler tarafından ücrete tabi olarak sunulmaktadır. Bu nedenle rehber hizmetlerinin tarifeleri hakkında bilgi edinerek yararlanmak faydalı olacaktır.

Faturamda belirtilen arama ücretlerine ilişkin tutarın doğruluğundan kuşkulandığım takdirde ne yapmam gerekir?

Öncelikle işletmeciniz ile temasa geçmeli ve işletmecinizin size sağladığı çağrı merkezi hizmetleri ya da internet servisleri aracılığıyla şikayetinizi bildirmelisiniz. Bu noktada dikkat etmeniz gereken husus hangi yolla ve hangi tarihte şikayetinizi ilettiğinizi, kiminle görüştüğünüzü ve size ne söylenilenleri not almanızdır. Sorununuz çözülmezse Telekomünikasyon Kurumu Tüketici Şikayetleri Merkezine, yazılı olarak ya da e-posta ile şikayetinizi ve not ettiğiniz bilgileri iletiniz.

Abonelik Sözleşmesi yaparken nelere dikkat etmeliyim?

Sözleşme yaparken hak ve yükümlülüklerinizi dikkatle okumanız gerekmektedir. Sözleşmelerin en az oniki punto ile hazırlanması ve aboneye yükümlülük getiren hususların açık ve anlaşılabilir şekilde ve oniki punto siyah koyu harflerle belirtilmesi zorunludur. Eğer sözleşmeyle getirilen yükümlülükleriniz dürüstlük kuralına aykırı bir şekilde mağduriyetinize neden olacak şekildeyse yasal olarak geçersiz addedilecektir.

Sözleşmemi istediğim zaman iptal edebilir miyim?

Talebinizi abone olduğunuz işletmeciye yazılı olarak bildirmek kaydıyla sözleşmenizi her zaman sona erdirebilirsiniz. İşletmeci, aboneliğinize son verme yönündeki yazılı talebinizin kendisine ulaşmasından itibaren yedi gün içerisinde bu talebi yerine getirmek ve yine aynı süre içerisinde abonelik sözleşmesinin feshedildiğini size yazılı olarak bildirmek zorundadır.

Mobil Telefon numaramı değiştirdim. Yeni numaramı ayrıldığım işletmeci eski numaramı arayanlara duyurabilir mi?

Evet. GSM işletmecileri, aboneliğini iptal ettiren tüketicilerin talep etmeleri halinde eski GSM numarasını arayanlara, abonenin yeni numarasını Kurum tarafından belirlenen şekilde sesli anons vasıtasıyla duyurmakla yükümlüdür. Sesli anons, hat iptali işleminin gerçekleşmesinden itibaren 60 gün süre ile verilir. İşletmeci abonelikten ayrılmak isteyen aboneye sesli anons hizmeti hakkında bilgi verir ve bu hizmet için bir ücret talebinde bulunmaz.

İnternete İlişkin Bilmeniz Gerekenler

Evden internet bağlantısı yapmak için gerekli donanım neleri içerir?

Evinizdeki bilgisayardan internete kişisel bağlantı yapmanız için gerekli donanım;

§         Bilgisayar ya da internet erişimine uyumlu başka bir cihaz,

§         Harici (External) ya da Dahili (Internal) Modem,

§         Telefon hattıdır.

İnternet bağlantımı sağlayacak İnternet Servis Sağlayıcıyı seçerken nelere dikkat etmeliyim?

İnternet bağlantınızı sağlayacak servis sağlayıcıyı seçerken hizmetin fiyatına, bağlantının hızına, bağlantı telefon üzerinden yapılıyorsa bağlantı türünün telefonu meşgul edip etmediğine ve internet hizmetine ek olarak telefon ücreti ödenip ödenmediğine dikkat etmelisiniz.

İnternet kullanımında tarife seçenekleri nelerdir, en uygununu nasıl tespit edebilirim?

İnternet hizmetinin tarifeleri hizmetin telefon, kablo TV şebekesi, uydu ya da kablosuz erişim üzerinden sağlanmasına göre farklılık göstermektedir. Fiyatlar üzerindeki diğer etkenler ise internet bağlantısının hızı ve toplam bağlantı süresiyle ilişkilidir. Dolayısıyla hizmeti almadan önce günde kaç saat internete bağlı kalacağınız ve hangi yolla internete bağlanacağınız konusunda karar vermelisiniz. Bu kararı verdikten sonra işletmecilerin bayilerinden veya internet sayfalarından kullanmak istediğiniz hizmet türünün tarifelerini öğrenebilirsiniz.

ADSL nedir? Avantajları ve dezavantajları nelerdir?

ADSL, xDSL teknolojisi ortak adı altında toplanan veri iletim teknolojilerinden en popüler olanını tanımlayan teknolojinin adıdır. xDSL kısaltması, özel bir protokolü belirtmeksizin bütün olarak teknolojiyi tanımlar. xDSL teknolojisi, ADSL ile birlikte SDLS, HDSL, VDSL gibi farklı teknolojileri de kapsar. ADSL’in bu teknolojilerden farkı indirme (download) ve yükleme (upload) hızlarının farklı olmasından kaynaklanır. ADSL’in açılımı “Assimetric Digital Subscriber Line” yani “Asimetrik Sayısal Abone Hattı”dır. Tanımdaki “Asimetrik” kelimesi düşük yükleme, yüksek indirme hızını ifade eder. Bu özellik ise çoklu ortam uygulamaları ve grafik ağırlıklı veriler için avantaj sağlar çünkü bu tür verilerle çalışanlar için yükleme hızı çok önemli olmamasına rağmen indirme hızı çok önemlidir. ADSL, hat boyunca çok sayıda verinin sıkıştırılarak gönderilmesi için dizayn edilmiş bir teknolojidir ve PSDN şebekesinin bakır kablolarını (telefon hatlarını) kullanır.

DSL modemler, bakır kablonun bir ucundan diğer ucuna bağlantı kurar: Sinyal telefon anahtarlama sistemi içine girmez. Yerel telefon şirketinde yerel ağ, öncelikle veri frekanslarını ses frekanslarından ayıran bir ayırıcıya gider. Ses frekansları, geleneksel POTS’a (Plain Old Telephone Services – sıradan eski telefon hizmeti’ne) bağlanır ve normal anahtarlama telefon şebekesine girer. Veri frekansları, Merkez Ofis (Center Office-CO) ucunda bir DSL modeme bağlanır.

• Avantajları

–        Telefon hattını meşgul etmez

–        Çoklu ortam uygulamaları için yeterince hızlıdır

–        Son kullanıcı için ADSL modem ücreti dışında ekstra yatırım gerektirmez

–        Benzer hızı sağlayan teknolojilere göre daha ucuzdur.

• Dezavantajları

–        Hizmetin sağlandığı santralden uzaklaştıkça  bağlantı hızı düşer.

–        Hizmeti sağlayan işletmeci için altyapı maliyeti fazladır.

–        Telefon hattına bağlıdır. Mobiliteyi sınırlar.

İnternete ADSL ile bağlantı sağlamak telefon aramalarımı ne şekilde etkiler?

ADSL teknolojisi internete bağlı iken aynı zamanda telefon görüşmelerinizi de yapabilmeyi olanaklı kıldığından telefon görüşmelerinizi etkilemez.

VoIP nedir?

VoIP (Voice over IP), internet üzerinden ses iletimi anlamına gelmektedir. Kısaca, ses sinyalinin bir bilgisayar ağı üzerinden veri paketleri şekline dönüştürülerek taşınması ve dinleme aşamasında veri paketlerinin ses sinyali haline geri çevrilmesi işlemidir. VoIP ile insan sesi ve faks bilgileri, geleneksel veri paketleri halinde bir şebeke üzerinden iletilebilmektedir.

Spam Nedir? Spamları Nasıl Önleyebilirim? Spamların denetlenmesi ya da önlenmesi hususunda yetkili
bir kuruluş var mıdır, varsa hangisidir? Spamların yasallık derecesi nedir?

SPAM, istenmeyen e-posta anlamına gelmektedir. SPAM’ı önlemek teknik nedenlerle çok zor olduğu için bu konuda gerek Türkiye’de gerek yurtdışında yetkili bir kuruluş bulunmamakta ve önlemler daha çok e-posta sağlayıcılar ve son kullanıcıların kullanacakları SPAM filtreleri üzerine yoğunlaşmaktadır. Bugün itibariyle web tabanlı ücretsiz e-posta sağlayan çoğu internet sitesinin SPAM filtreleri etkili ve verimli olarak çalışmakta ve istenmeyen e-postaların çoğu gönderilen kişiye ulaşmadan silinebilmektedir. Eğer internet servis sağlayıcınızın size hizmet olarak sağladığı e-posta adresini kullanıyorsanız,  bu konudaki ayrıntılı bilgi için internet servis sağlayıcınızla temasa geçmeniz doğru olacaktır.

İnternet Servis Sağlayıcım ile ilgili bir sorun yaşadığımda kiminle temasa geçmeliyim?

Öncelikle İnternet Servis Sağlayıcınız ile temasa geçmeli ve İnternet Servis Sağlayıcınızın çağrı merkezi hizmetleri ya da internet servisleri aracılığıyla şikayetinizi bildirmelisiniz. Bu noktada dikkat etmeniz gereken husus hangi yolla ve hangi tarihte şikayetinizi ilettiğinizi, kiminle görüştüğünüzü ve size söylenilenleri not etmenizdir. Sorununuz çözümlenmediği takdirde bu bilgilerle Telekomünikasyon Kurumu Tüketici Şikayetleri Merkezine, yazılı olarak ya da e-posta ile başvurabilirsiniz.

İnternet üzerinden yapılan işlemler (on-line alışveriş, vb..) güvenli midir?

Bugünkü teknik altyapı ve mevcut güvenlik sistemleri değerlendirildiğinde İnternet üzerinden yapılan işlemler genel olarak pek güvenli sayılamaz. Ancak bu durum İnternet üzerinden hiç alışveriş yapılmamalı olarak nitelendirilmemelidir. İnternet üzerinden alışveriş yaparken kullandığınız sitenin güvenilir firmalara ait bir site olduğundan ve bilgisayar ortamında verdiğiniz bilgilerin başkaları tarafından görülemeyeceğinden emin olduktan sonra internet üzerinden alışveriş yapmakta herhangi bir sakınca yoktur. Bu noktada önemli olan husus alışveriş yapılan sitenin güvenliği olduğu için siteyi yöneten firmanın güvenlikle ilgili açıklamalarını dikkatle okumak ve güvenli olduğuna kanaat getirilirse alışverişi yapmak en doğru olacaktır

Baz İstasyonları İle İlgili Bilmeniz Gerekenler

Baz istasyonlar niçin kurulmaktadır?

Baz istasyonları, gerekli görülen yerleşim birimlerinde, mobil telefonlarla (cep telefonu) haberleşmeye yönelik kapsama alanı sağlanabilmesi amacıyla kurulmaktadır. Baz istasyonların kapsama alanına girmeyen bölgelerde mobil telefonlarla konuşmak mümkün olmamaktadır.

Baz istasyonlar nerelere kurulabilir?

Baz istasyonları teknik özellikleri gereği hücresel yapıda olduğundan şehir içlerinde düşük çıkış güçlerinde, kapsama yapılması gereken yerlere Yönetmelik hükümlerine uyulması kaydıyla kurulabilmektedir.

Baz istasyonların kuruluşu için izin veren yetkili mercii kimdir?

Baz istasyonları alıcı ve vericiye sahip telsiz sistemleridir. 2813 sayılı Telsiz Kanununa göre Kurumumuzdan izin ve/veya ruhsat alınmadan hiçbir telsiz sistemi kurulamaz ve işletilemez. Baz istasyonlarını kuran işletmeciler bu istasyonlar için il bazında Kurumdan toplu izin almaktadır. Baz istasyonları arı peteği benzeri hücresel yapıda hizmet gördüklerinden; işletmeciler Kurumdan aldıkları toplu izin dahilinde, baz istasyonunun kurulacağı yeri kapsama alanını da dikkate alarak kendileri belirlerler.

Kurumumuz tarafından “Telsiz Kanunu” ve “Telgraf ve Telefon Kanunu”’na dayanılarak çıkarılan ve 12.7.2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan “10 kHz- 60 GHz Frekans Bandında Çalışan Sabit Telekomünikasyon Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddeti Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Ölçüm Yöntemleri ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmelik” gereği baz istasyonlarının da dahil olduğu 5 Watt çıkış gücünün üzerindeki tüm sabit telekomünikasyon cihazları kurulmadan önce Kurumumuzdan ön izin anlamına gelen “Güvenlik Sertifikası” nı almak zorundadır.

Baz İstasyon olan bir mevkiiye ikincisinin kurulmasındaki sebep nedir?

Baz istasyonları teknik özellikleri gereği düşük çıkış güçlerinde ve hücresel yapıda çalışmaktadırlar. Bu nedenle kaplamanın sağlanamadığı yerlerde yeni baz istasyonları kurulabilir. 

Yakınımızdaki baz istasyonun kaldırılmasını istiyorum. Şikayetimi nereye yapmalıyım?

Baz istasyonu hakkında şikayetler Kurumumuz Tüketici Şikayetleri Merkezine, posta, e-posta, faks ile yapılmalıdır. Haberleşmenin sağlanabilmesi amacıyla söz konusu cihazların bulunduğu yerden kaldırılmasının talep edilmesi yerine, Yönetmeliğe uygun faaliyet edip etmediğine veya Güvenlik Sertifikası alıp almadığına veya ölçümü yapılıp yapılmadığına dair başvuru yapılması daha uygun olacaktır. Bunun için gerekli müracaatlar cihazın kullanıldığı yere göre ilgili Bölge Müdürlüklerimize yapılabilir. İllere göre Bölge Müdürlüklerimizin dağılımı ise yine Kurumumuz internet sayfasında bulunmaktadır.

Bölge/mıntıkamızda istemediğimiz baz istasyon için imza toplayarak verilen dilekçenin etkisini, sonucunu ve iletmemiz gereken yeri öğrenebilir miyiz?

Haberleşmenin sağlanabilmesi amacıyla söz konusu cihazların bulunduğu yerden kaldırılmasının talep edilmesi yerine, Kurum düzenlemelerine uyulup uyulmadığı, Güvenlik Sertifikası ve ölçümler hususlarında başvuruların Kuruma yapılması daha uygun olacaktır. Çünkü Kurumumuz baz istasyonlarının Kurum düzenlemelerine uygun olup olmadığını denetlemekte, uygun olmayanların uygun hale getirilmesi veya kaldırılmasına karar vermektedir. 

Yakın çevremizdeki baz istasyonunun sağlığımıza zararlı olup olmadığını öğrenmek için ölçüm yaptırmak üzere nereye başvurmalıyız?

Kurumumuz ilgili Bölge Müdürlüklerine veya Yönetmelik gereği Kurumumuzdan Ölçüm Yetki Belgesi Alan Kuruluşlara başvurulabilir.

Baz İstasyonlarının şehir dışına kurulmayıp da şehir içlerinin tercih edilmesindeki sebepler nelerdir?

Baz istasyonları teknik özellikleri gereği düşük çıkış güçlerinde ve hücresel yapıda çalışmaktadırlar. Bu nedenle şehir dışlarına taşınmaları teknik olarak mümkün değildir. Abone sayısına bağlı olarak her geçen gün sayılarının artması teknik bir zorunluluktur. Baz istasyonlarının sayılarının artması çıkış güçlerinin daha da azalması anlamına gelmektedir.

Cep telefonları ile yapılan görüşmeler, baz istasyonları ile cep telefonları arasında karşılıklı gönderilen elektromanyetik dalgalarla sağlanmaktadır. O nedenle cep telefonuyla görüşme yaparken baz istasyonu ne kadar yakın olursa gönderilen elektromanyetik dalga o kadar küçük, ne kadar uzak olursa karşılıklı gönderilen elektromanyetik dalga o kadar büyük olmaktadır. Elektromanyetik dalgaların sağlığa zararları da (tam olarak tespit edilmemesine rağmen) büyüklüğü ile doğru orantılıdır.

Baz istasyonu kurmak için, yan komşumuzla yıllık, yüksek miktarda kira ödemek şartı ile anlaşmışlar. Yapılabilecek bir şey var mı?

Kurumumuz işletmecilerin üçüncü şahıslarla yaptığı anlaşmalarda taraf değildir. Baz istasyonlarının kurularak hizmete verilmesi aşamasında, Yönetmeliğin limit değerleri ve Güvenlik Mesafesi hesabı kullanılmak suretiyle, sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemlerinin civarında insanların emniyet ve güvenle sürekli bulunabilecekleri alanlar belirlenmektedir. Bu nedenle Kurumumuz tarafından verilen Güvenlik Sertifikasının alınması ile olası etkilerin minimum seviyeye indirilmesi amaçlanmıştır.

Güvenlik sertifikası nedir ve verilmesindeki amaç nedir?

Baz istasyonlarının da dahil olduğu sabit telekomünikasyon cihazlarının, kurularak hizmete verilmesi aşamasında, Kurumumuz tarafından 12.7.2001 tarih ve 24460 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 10 kHz-60 GHz Frekans Bandında Çalışan Sabit Telekomünikasyon Cihazlarından Kaynaklanan Elektromanyetik Alan Şiddeti Limit Değerlerinin Belirlenmesi, Ölçüm Yöntemleri ve Denetlenmesi Hakkında Yönetmeliğin limit değerleri ve Güvenlik Mesafesi hesabı kullanılmak suretiyle, sabit telekomünikasyon cihaz ve sistemlerinin civarında insanların emniyet ve güvenle sürekli bulunabilecekleri güvenli alanlar belirlenmektedir. Kurumumuz tarafından sadece belirtilen limit değerlerin sağlanması değil, sistemin kurulduğu yer ile ilgili ayrıntılı bilgileri içeren teknik dosyaların hazırlanması da istenmektedir (Paratoner, Yetkisiz Erişim, Coğrafi Koordinat, Topraklama, Çıkış Gücü vb.). Konu cihazlara, yapılan değerlendirme sonucu uygun görülmesi halinde faaliyete geçebileceği anlamına gelen (ön izin) Geçici Onaylı bir Güvenlik Sertifikası verilmektedir. Daha sonra Kurum teknik elemanlarınca sistemin yerinde kontrolü yapılmakta ve Yönetmelikte belirtilen teknik kriterlere uygun faaliyette bulunan cihazlara ait Güvenlik Sertifikasının Kati Onayı yapılmaktadır.

Baz istasyonlarının sağlığımıza zararı olup olmadığı konusunda ayrıntılı bilgileri nereden temin edebilirim?

Söz konusu bilgiler; Sağlık Bakanlığı, TÜBİTAK veya üniversitelerin araştırma bölümlerinden temin edilebilir. TÜBİTAK tarafından yayınlanan “Elektromanyetik Dalgalar ve İnsan Sağlığı” konulu Rapor da konuya ışık tutmaktadır.

Baz istasyonları sadece teknik özelliklerine göre mi kuruluyor?

Kurumumuz tarafından sadece belirtilen limit değerlerin sağlanması değil, sistemin kurulduğu yer ile ilgili ayrıntılı bilgileri içeren teknik dosyaların hazırlanması da istenmektedir. (Paratoner, Yetkisiz Erişim, Coğrafi Koordinat, Topraklama, Çıkış Gücü vb.) Ayrıca baz istasyonu kurulacak yerlerin belirlenmesinde çevre kriterlerinin de sağlanması bakımından, Kurumumuzca illerdeki İl Mahalli Çevre Kurullarının da yer seçimine ilişkin görüşü alınmaktadır.

Sadece şikayet olması halinde mi ölçüm yapılmaktadır?

Telekomünikasyon Kurumu, şikayet olsun veya olmasın tüm telekomünikasyon cihazları ve sistemlerinin ölçüm ve kontrollerini yapmaktadır.

Ölçüm yöntemleri ve denetlenmesi hakkında Yönetmelik sadece baz istasyonları mı kapsıyor?

Hayır. Çıkış gücü 5 watt’ın üzerinde olan ve 10 KHz – 60 GHz frekans bandında çalışan tüm sabit telekomünikasyon cihazlarını kapsamaktadır. Örneğin; sabit telsiz ve roleler, Radyo TV vericileri vb.

Ücretlerle İlgili Bilmeniz Gerekenler

Telefon hizmetlerinde neden sabit ücret alınıyor?

Sunulan telefon hizmetlerin fiyatlarının maliyetlerinden uzaklaşması, telekomünikasyon piyasasının ekonomik etkinliğini ve toplumun genel refah düzeyini olumsuz etkileyecektir. Temel telefon hizmetleri kapsamında telekomünikasyon işletmecisinin katlandığı maliyetlerin büyük bir bölümü değişken maliyetlerden ziyade sabit ve batık maliyetlerdir. Sabit maliyetlerin sabit ücretler, hizmetin kullanımından kaynaklanan değişken maliyetlerin ise kullanım ücretleriyle karşılanması yaklaşımı dünyada yaygın olarak kabul görmüştür. Sabit ücret alınmaması durumunda, hizmetleri yoğun olarak kullanan aboneler hizmetleri daha az kullanan abonelerin neden oldukları maliyetleri karşılamak durumunda kalacaklardır. Bu çerçevede, Kanun Koyucu, 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunun 29, 30 ve EK 18 inci maddelerinde yer alan hükümler ile telekomünikasyon hizmetleri sunan işletmecilere sabit ücret uygulama serbestisi getirmiştir. 

“A” Şirketinin bazı tarifelerinin yüksek olduğunu düşünüyorum. Bu ücretleri neden düşürmüyorsunuz?

Telekomünikasyon Kurumu, Kanunlar ve diğer mevzuat kapsamında belirlenen kurallarla hareket etmekte ve telekomünikasyon piyasasında rekabeti teşvik etmeyi amaçlamaktadır. 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanununa göre Türk Telekom da dahil olmak üzere işletmeciler, telekomünikasyon hizmetlerinin yürütülmesinde ve/veya altyapı işletilmesi karşılığında alacakları ücretleri ilgili mevzuat, sahip oldukları yetki belgesi ve Kurum düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde serbestçe belirlemektedirler. 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu ile Telekomünikasyon Kurumunun hangi hallerde işletmecilerin fiyatlarını düzenleyebileceği ve Telekomünikasyon Kurumunun yapacağı düzenlemelerde göz önüne alınacak genel ilkeler belirlenmiştir. Bu kapsamda Tarife Yönetmeliği, 28 Ağustos 2001 tarih ve 24507 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Tarife Yönetmeliğinin amacı telekomünikasyon sektöründe rekabet ortamının oluşturulması, teknolojik gelişimin ve yeni yatırımların teşvik edilmesi ve tüketicilerin korunması gibi hususlar gözetilerek tarifelerin onaylanmasına ve denetlenmesine yönelik usul ve esasları tespit etmektir. Tarife Yönetmeliği, ilgili telekomünikasyon hizmetlerinde, bir işletmecinin hukuki veya fiili bir tekel olduğunun veya ilgili hizmet veya coğrafi piyasada hakim konumda bulunduğunun veya etkin piyasa gücüne sahip olduğunun belirlendiği hallerde, işletmecinin kullanıcılara sunduğu telekomünikasyon hizmetlerinde uygulanacak tarifelerin onaylanmasına ve denetlenmesine yönelik usul ve esasları kapsamaktadır.

Bana en uygun sabit telefon tarifesi hangisidir, nasıl karar vermeliyim?

Sabit telefon hizmetlerinden yararlanırken uygun tarifeyi tercih edebilmek için, işletmecinizin size sunmuş olduğu tarife paketlerini iyice inceleyerek sabit ücret, kontör fiyatları, indirimli zamanlar, diğer işletmecilere yapılan arama ücretlerine dikkat ederek ve kendi kullanım alışkanlıklarınızı göz önünde bulundurarak seçim yapmaya dikkat etmelisiniz.

Tercih yapabilmek için mobil telefon tarifelerinin karşılaştırmalı bilgisini edinebilir miyim?

Tüketicilerin, tarifeler ve tarife paketleri konusunda açık, detaylı ve güncel bilgilere erişebilme hakkı ile tarife ve tarife paketlerindeki değişiklikler yürürlüğe girmeden önce bilgilendirilme hakkı bulunmaktadır. Buna istinaden İşletmeciler, tarife ve fiyat değişikliklerini abonelerine, kısa mesaj, internet, basın, yayın organları veya posta ile değişiklik yürürlüğe girmeden önce duyurmakla yükümlüdür. Tüketiciler işletmecilerin internet sayfalarından tarifelere ulaşabilecek ve kıyaslamalarını bu şekilde yapabileceklerdir.

Üç haneli telefon numaraları ücretli midir?

Üç haneli telefon numaralarından Acil Çağrı Hizmetleri için tahsis edilmiş olan;

Yangın ihbarı için kullanılan 110, 

Sağlık konusunda acil yardım ve can kurtarma / ambulans hizmetleri için 112,

Trafik kurallarını ihlal edenlerin önlenmesi ve trafik kazaları için 154, Polis İmdat 155,

Jandarma İmdat 156,

Sahil Güvenlik 158,

Alo Karayolları 159,

Orman yangın ihbarlarının alınarak müdahale edilmesine yönelik olarak kullanılan 177 numaralara doğru yapılan aramalar ücretsizdir. Diğer üç haneli numaralar ise ücretlidir.

Cep Telefonlarına İlişkin Bilmeniz Gerekenler

Mobil telefon işletmecisini seçerken nelere dikkat etmeliyim?

Mobil telefon işletmecisini seçerken işletmecinin kapsama alanı, hizmet kalitesi, ses iletimi dışında sunduğu diğer hizmetler (WAP, GPRS vs.), tarifeler hakkında bilgi edinilmeli ve sözleşme şartları dikkatli okunulmalıdır.

Mobil telefonumu yurtdışında da kullanabilir miyim?

Kullandığınız mobil telefon işletmecisi gittiğiniz ülkede kendi sistemi üzerinden ya da başka bir mobil telefon operatörü ile anlaşma yaparak hizmet sağlıyorsa cep telefonunuzu yurt dışında da kullanabilirsiniz. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiyi operatörünüzden alabilirsiniz. Burada aklınızda bulunması gereken husus yurtdışında mobil telefon kullanmanın yurt içinde kullanmaktan daha yüksek ücretlendirileceğidi.

Yurtdışından yaptığım aramaların ücretini nasıl kontrol edebilirim?

Söz konusu bilgiyi faturanızdan ya da operatörünüzün çağrı merkezinden öğrenebilirsiniz

Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazlar Konusunda Bilmeniz Gerekenler

KAYIP/ÇALINTI İHBARI

Cihazımı kaybettim/çaldırdım. Ne yapmalıyım?

5809 sayılı Kanunun 58 inci maddesinde “Kurum sistemine kayıtlı olan elektronik kimlik bilgisini haiz cihazı çalınan, yağmalanan, kaybeden veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkan kişiler cihazının elektronik haberleşme bağlantısının kesilmesi için öncelikle bilgi ve ihbar merkezine başvururlar.” ve Elektronik Kimlik Bilgisini Haiz Cihazlara Dair Yönetmeliğin 11 nci maddesinin 1 inci fıkrasında “Cihazları beyaz listede yer alan kullanıcılar çalınma, yağmalanma, kaybolma veya her ne suretle olursa olsun rızası dışında elden çıkma durumlarında cihazlarının elektronik haberleşme şebekesinden hizmet almasını engellemek için telefon yolu ile ihbarda bulunur” hükümleri yer almaktadır.

Söz konusu mevzuat hükümleri çerçevesinde Bilgi ve İhbar Merkezi’nin telefon ile aranması ve verilen bilgilerin doğrulanması halinde cihazın haberleşme şebekesinden hizmet alması engellenmektedir.

Bilgi ve İhbar Merkezi’ne nasıl ulaşırım?

31 Ocak 2006 tarihinde faaliyete geçen Bilgi ve İhbar Merkezi Çağrı Merkezi’ne Türkiye’nin her yerinden 444 9 777 - 0312 232 23 23 numaralı telefonu aramak sureti ile 7/24 ulaşılabilmektedir.

Kayıp/çalıntı ihbarı nasıl gerçekleşir?

Kayıp/çalıntı ihbarının gerçekleşmesi için hat sahibi olan kişinin telefon ile ihbarda bulunması gerekmektedir. İhbar sırasında kişinin vermiş olduğu bilgiler doğrulanmak üzere ilgili GSM İşletmecisine iletilmekte ve kişinin verdiği bilgilerin doğrulanması halinde cihazın haberleşmeye kapatılması işlemi gerçekleşmektedir.

Savcılık ve mahkeme kararı ile kapatılan ya da  Bilgi ve İhbar Merkezi’ne yapılan kayıp/çalıntı ihbarları doğrultusunda kapatılan cihazlara ilgili GSM işletmecisi tarafından “YASAL UYARI <imei> IMEI numaralı cihaz ÇALINTI’dır. En yakın kolluk kuvvetine teslim ediniz” içeriğinde mesaj gönderilmektedir. 

İhbarın onaylandığını nasıl anlarım?

İhbarda bulunulduktan sonra cihaza ait IMEI numarası “http://www.mckstk.gov.tr/node/56” adresinden sorgulandığında “çalıntı ihbarı yapılmış cihaz” olarak görülmektedir. İhbar doğrulandıktan sonra yapılan sorgulamada söz konusu ifade “çalıntı cihaz” ibaresine dönüşmektedir.

İhbarı doğrulanmayan kişilere kısa mesaj (SMS) gönderilmesi sureti ile bilgi verilmektedir. Ayrıca, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun Bilgi ve İhbar Merkezi’nin aranması suretiyle de ihbar sonucu öğrenilebilmektedir.

Kayıp/çalıntı cihazımın bulunmasını istiyorum. Ne yapmalıyım?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu; cihazı çalınan, yağmalanan, her ne suretle olursa olsun rızası dışında elinden çıkan veya cihazını kaybeden kişilerin başvurusu üzerine cihazın elektronik haberleşme bağlantısının kesilmesine veya açılmasına yetkili kılınmıştır. 

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumunun çalınan, gasp edilen veya kaybedilen telefonları bulmak ve ilgili kişiye teslim etmek gibi görevleri bulunmamaktadır.

Kayıp/çalıntı cihazların bulunması, takip edilmesi ve bulunarak teslim edilmesi konularında gelen taleplere ilişkin olarak Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü tarafından bütün Cumhuriyet Başsavcılıklarına gönderilen yazıya aşağıdaki linki kullanarak ulaşabilirsiniz.

http://www.cigm.adalet.gov.tr/Duyuru/telekom.pdf

Satış yaptığım dükkanımdan kullanılmamış cihazlarımı çaldılar. Çalan kişilerin satmasını ya da kullanmasını engellemek için ne yapmalıyım?

Kullanılmamış (sıfır) cihazların ihbarı evrak yolu ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na yapılmaktadır. İhbarda bulunabilmek için firma yetkilisinin kimlik bilgileri, firmanın vergi levhası fotokopisi, çalınan cihazlara ait fatura nüshaları, kolluk kuvveti tutanağı belgelerinin bir dilekçe ekinde sunulması gerekmektedir.

Sisteme girilen ihbar neticesinde cihazların bloke işlemi gerçekleşmekte ve IMEI numarası sorgulamalarında “çalıntı cihaz” ibaresi yer aldığı için söz konusu cihazların satılması ve kullanılması engellenmektedir. 

Kayıp/çalıntı ihbarında bulunduğum cihazımı buldum. Tekrar haberleşmeye açılmasını nasıl sağlarım?

Yapılan kayıp ve çalıntı ihbarı ancak ihbarda bulunulan yöntem ile iptal edilebilmektedir. Savcılık talimatı ile haberleşmeye kapatılmış olan cihaz Savcılık talimatı olmaksızın açılmamaktadır. Telefon ile alınmış bir ihbar sonucu kapatılan cihaz; ihbarda bulunan kişinin araması ve kimlik bilgilerinin doğrulanması halinde haberleşmeye açılmaktadır.

YURT DIŞINDAN GETİRİLEN CİHAZLAR

Yurt dışından gelen cihazımı Türkiye’de nasıl kullanabilirim?

5809 sayılı Kanunun “İşletmeciler, kayıp, kaçak veya çalıntı cihazlara, elektronik haberleşme hizmeti veremezler.” hükmü uyarınca cihazların sorunsuz bir şekilde kullanılabilmesi için kayıt altına alınmaları gerekmektedir. 

Kayıt işlemini nerede yaptırabilirim?

Cihaz kayıt işlemini GSM işletmecilerinin Abone Kayıt Merkezlerinde yaptırabilirsiniz.  

(TURKCELL , VODAFONE, AVEA)

Kayıt işlemini nasıl yaptırabilirim ve gerekli belgeler nelerdir?

Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 31.01.2008 tarih ve 2981 sayılı yazısı ile yapılan ve 01.02.2008 tarihinden itibaren geçerli olan düzenlemeye göre bir kişiye yurtdışından 2 takvim yılında 1 adet cep telefonu getirebilme hakkı tanınmış, yolcunun yurda giriş yaptığı tarihten itibaren en geç 1 ay içerisinde cep telefonunun kayıt altına alınması zorunluluğu getirilmiştir.

1 ay olarak verilen süre sistem tarafından kontrol edildiğinden bir aylık süre zarfında işlem yaptırılmadığı takdirde IMEI kayıt işlemi yapılamamaktadır.

Bu çerçevede, 01.02.2008 tarihinden sonra yurda giriş yapan TC uyruklu vatandaşların cihaz kayıt işlemi için; pasaport türünün, yurda giriş/çıkış damgalarının, resminin ve kimlik bilgilerinin bulunduğu sayfaların birer fotokopisi, üzerinde cihaz IMEI numarasının bulunduğu dilekçe ve pasaportunun aslı ile birlikte en geç bir ay içerisinde Abone Kayıt Merkezlerine başvurması gerekmektedir.

Abone Kayıt Merkezi yetkilileri tarafından pasaportun aslı görüldükten sonra dilekçenin  üzerine “Aslı Görülmüştür” damgası ve başvuru mercii kaşesi basılmakta ve alınan belgeler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna gönderilmektedir.

Gerekli belgeler ile birlikte Abone Kayıt Merkezine başvuruda bulundum. İşlemlerimin tamamlandığını nasıl anlarım?

Cihaza ilişkin olarak sunulan belgelerde ve cihazın elektronik kimlik bilgisinde sorun bulunmaması halinde cihaza ilişkin bilgiler eş zamanlı olarak Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’ne (MCKS) girilmekte ve cihazın IMEI numarası kayıt altına alınmaktadır.

İşlemi tamamlanan cihaz “(http://www.mckstk.gov.tr/node/56)” internet adresinde “kayıtlı cihaz” olarak görünmektedir.

Gerekli belgeler ile birlikte Abone Kayıt Merkezi’ne başvuruda bulunmuştum. Ancak cihazıma yasal uyarı mesajı geldi ve cihazım haberleşmeye kapandı. Ne yapabilirim?

GSM İşletmecilerinin Abone Kayıt Merkezleri tarafından alınan kayıtlar elektronik ortamda ve belge olarak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na iletilmektedir. Elektronik kimlik bilgisinde sorun bulunmayan bütün başvurular, kişilerin mağdur olmamasını teminen eş zamanlı olarak Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’ne (MCKS) aktarılmaktadır. Daha sonra yapılan incelemede belgelerinde eksiklik ya da yanlışlık olan cihazlara ait IMEI numaraları tekrar kayıt dışına çıkarılmaktadır. Bu nedenle verilen evrakların abone kayıt merkezlerine eksiksiz olarak sunulması gerekmektedir.

Yurt dışından getirilen ve gümrük işlemleri yapılan her cihaz kayıt altına alınır mı?

Yurt dışından getirilmiş olmakla birlikte elektronik kimlik bilgisinin değiştirilmiş  olduğu tespit edilen ya da elektronik kimlik bilgisinde sorun olduğu tespit edilen cihazlar kayıt altına alınmamaktadır.

Posta ile gelen ya da internet üzerinden satın alınan cihazımı kayıt altına aldırabilir miyim ?

Yurt dışından bireysel ithalat yolu ile getirilen cihazlar Gümrük Müsteşarlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün düzenlemeleri doğrultusunda kayıt altına alınmakta olup; posta ile gelen ya da internet üzerinden satın alınan cihazlar kayıt altına alınmamaktadır.

Yurt dışından gelirken iki adet cihaz aldım. Kayıt işlemi yaptırabilir miyim?.

Gümrükler Genel Müdürlüğü'nün 31.01.2008 tarih ve 2981 sayılı yazısı ile 01.02.2008 tarihinden itibaren iki takvim yılı içerisinde bir adet cep telefonunun yurda getirilebileceği belirlenmiştir.

Bu çerçevede, 01.02.2008 tarihinden itibaren iki takvim yılı içinde aynı kişi adına birden fazla cihaz kayıt işlemi yapılmasının önüne geçmek üzere Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’nde gerekli önlemler alınmıştır.

Kısa sürede Türkiye’de kalacak olanların  cihazlarını kayıt altına aldırmaları gerekiyor mu?

Geçici süreyle Türkiye’de bulunan kişilerin (turist, gurbetçi vatandaşlar ve benzeri); ülkemizde faaliyet gösteren herhangi bir GSM işletmecisi ile abonelik sözleşmesi yapmaları durumunda; işletmeci tarafından kişilerin cihazlarına ait IMEI numarası ve sözleşme yapılan  cep telefonu numarası Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’ne girilmek suretiyle eşleştirilmekte ve ilgili IMEI numarası sadece ilgili telefon numarası ile kullanıma açılmaktadır.

Eşleştirme işlemi için pasaport ve abonelik sözleşmesi ile Abone Kayıt Merkezlerine başvurulması gerekmektedir.

Yabancı uyruklu kişilere ait cihazlar kayıt altına alınabilir mi?

Türkiye’de yaşayan yabancı uyruklulardan diplomat, askeri personel, öğrenci ve ikamet edenlerden;

• Diplomat ve askeri personelin pasaport veya kimlik belgesini,

• Öğrencilerin; öğrenim gördükleri okuldan alacakları öğrenci olduklarına dair belgeyi,

• İkamet eden diğerlerinin ise; ikamet belgesini

pasaportlarının aslını ibraz etmek suretiyle Abone Kayıt Merkezlerine sunmaları gerekmektedir.

Abone Kayıt Merkezi yetkilileri tarafından pasaportun aslı görüldükten sonra dilekçenin  üzerine “Aslı Görülmüştür” damgası ve başvuru mercii kaşesi basılmakta ve alınan belgeler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na gönderilmektedir.

KAYIT DIŞI CİHAZLAR

Cihazımın IMEI numarasını bilmiyorum. Nasıl öğrenebilirim?

IMEI numarası *#06# tuşlarına basmak sureti ile öğrenilebilmektedir.

IMEI numarasını sorguladım. “Kayıt dışı olduğu tespit edilen cihaz“ ibaresi yer alıyor. Ne yapmalıyım?

Cihazın satın alındığı yere başvurulması gerekmektedir. Yasal yollardan ithal edilen cihaz bilgilerinin Mobil Cihaz Kayıt Sistemi’nde yer almasını teminen ithalat işlemlerini gerçekleştiren firma tarafından Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’na bildirilmesi gerekmektedir. Bildirim yapılmaksızın satılan cihazlar düzenli olarak denetim ve kontroller yapılmak suretiyle tespit edilmekte ve haberleşmeye kapatılmaktadır.

Satın almış olduğum firmadan kayıt dışı olan cihazın değiştirilmesini talep edebilir miyim?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na iletilen yazı ile kaçak ve elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş cihaz satın alanların mağduriyetlerinin giderilmesi için ayıplı mal sayılması yolunda girişimde bulunulmuştur. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın 04.08.2006 tarihli ve 22742 sayılı yazısı ile bu tür satılan cihazlarda hukuki ayıp unsuru yer aldığından AYIPLI MAL olarak değerlendirildiği ve tüketicilerin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 4 üncü maddesinde düzenlenen seçimlik haklardan faydalanması gerektiği belirtilmektedir.

ELEKTRONİK KİMLİK BİLGİSİ DEĞİŞTİRİLMİŞ CİHAZLAR

Elektronik Kimlik Bilgisi Değiştirilmiş (Klon) Cihaz ne demektir?

Elektronik kimlik bilgisi (IMEI numarası) değiştirilmiş ya da kopyalanmış olan cihaz anlamına gelmektedir.

Cihazımın Elektronik Kimlik Bilgisi Değiştirilmiş olup olmadığını nasıl öğrenebilirim?

 http://www.mckstk.gov.tr/node/57 adresinden cihazın 15 rakamlı IMEI numarasının sorgulanması sureti ile bilgi alınabilmektedir.

Sorgulamada Elektronik Kimlik Bilgisi Değiştirilmiş cihaz olduğu sonucunu aldım/cihazıma Elektronik Kimlik Bilgisi Değiştirilmiş olduğu gerekçesi ile yasal uyarı mesajı geldi. Cihazımı kullanamayacak mıyım?

5809 sayılı Kanunun 57 inci maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan “İşletmeciler, kayıp, kaçak veya çalıntı cihazlara, elektronik haberleşme hizmeti veremezler. Ancak, Kurumun MCKS’ında kayıtlı iken elektronik kimlik bilgisi kopyalanmış gerçek cihazlar sadece eşleştirme yapılan abone numaraları ile kullanılmak üzere kullanıma açılır.” hükmü gereğince elektronik kimlik bilgisinin değiştirildiği tespit edilen cihazlar haberleşmeye kapatılmakta ve elektronik kimlik bilgisi başka cihazlara kopyalanmış olan cihazlar sadece tek hatla eşleştirilmek sureti ile kullanıma açılmaktadır.

Ayrıca; elektronik kimlik bilgisinin değiştirildiği tespit edilen cihaz; mülga 5392 sayılı Kanun kapsamında kayıt altına aldırılmış olması halinde kayıt işleminin yaptırıldığı GSM numarası ile eşleştirilmek suretiyle kullanılabilmektedir.

Elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş olan cihazıma ait IMEI numarası ile eşleştirilmiş olan hattımı başka cihazda kullanabilir miyim?

Eşleştirme işlemi yalnızca elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş olan cihaz için geçerli olduğundan kullanılan hat; kayıtlı olan herhangi bir cihazda sorunsuz olarak kullanılabilmektedir.

Elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş olan cihazımda başka GSM numarası kullanamaz mıyım?

Elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş olan cihaz sadece eşleştirilmiş olan GSM numarasıyla kullanabilmektedir.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun cihazımı haberleşmeye kapatmaya hakkı var mı?

5809 sayılı Kanunun ilgili hükümleri çerçevesinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu kayıt dışı, çalıntı ve elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş olan cihazlar ile haberleşme yapılmamasını sağlamakla yükümlüdür.

Satın almış olduğum firmadan elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş olan cihazın değiştirilmesini talep edebilir miyim?

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na iletilen yazı ile kaçak ve elektronik kimlik bilgisi değiştirilmiş cihaz satın alanların mağduriyetlerinin giderilmesi için ayıplı mal sayılması yolunda girişimde bulunulmuştur. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’nın 04.08.2006 tarihli ve 22742 sayılı yazısı ile bu tür cihazların hukuken AYIPLI MAL olarak değerlendirildiği ve tüketicilerin 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 4 üncü maddesinde düzenlenen seçimlik haklardan faydalanması gerektiği belirtilmektedir.

Uzak Mesafe Telefon Hizmetleri 

Uzak Mesafe Telefon Hizmeti Nedir?

Uzak mesafe telefon hizmeti illerarası ve uluslararası aramaları kapsamaktadır. Bu tür aramalarınızı mevcut sabit telefon hattınızı kullanarak bu hizmeti sunmak isteyen işletmecilere tahsis edilmiş numaları çevirdikten sonra yapabilirsiniz. Bu aramaları yapmak için üç yöntem bulunmaktadır: Taşıyıcı ön seçimi, arama bazında taşıyıcı seçimi ve ön ödemeli arama kartları.

Taşıyıcı Ön Seçimi yöntemi nasıl çalışmaktadır?

Taşıyıcı ön seçimi, kullanıcılara daha önceden belirlenen türlerdeki aramalarını (örn:uluslararası, illerarası vb.) belirli bir alternatif işletmeci üzerinden yapması imkanını vermektedir. Bu durumda kullanıcı, şehirlerarası ya da uluslararası görüşmelerini bir işletmeci üzerinden yaparken, yurtiçi görüşmelerini başka bir işletmeci üzerinden yapabilecektir.

Örneğin, bir kullanıcı Türk Telekom haricinde bir işletmeciyi uluslararası aramalar için seçmiş ise, sadece bu tür aramalar diğer işletmeci üzerinden taşınacak, diğer aramalar ise Türk Telekom üzerinden taşınmaya devam edecektir.

Bu uygulamada kullanıcının telefon hattına bir başka cihazın bağlanmasına veya  ekstra kod numarası çevirmesine gerek bulunmamaktadır. Taşıyıcı ön seçimi abonenin talebi ile Türk Telekom santrallerinde gerçekleştirilecektir. Kullanıcı tarafından bakıldığında ise, alternatif bir işletmeci seçimi için yapılması gereken şey, işletmeci ile Türk Telekom arasındaki ticari ve teknik anlaşmalara göre; ya sadece Türk Telekom’a veya Türk Telekom ile birlikte alternatif işletmeciye de başvuruda bulunmak ve hangi tür aramaları alternatif işletmeci üzerinden yapmak istediğini bildirmektir. Bu başvuruyu müteakip kullanıcı yapacağı aramaları doğrudan ulaşmak istediği numarayı çevirerek yapabilecektir.

Kullanıcı; taşıyıcı ön seçimi yaptığı türdeki aramalar için işletmecilere tahsis edilmiş arama bazında taşıyıcı seçim ( call-by-call ) kodlarını çevirerek başka işletmecileri de seçebilecektir. Örneğin bir kullanıcı uluslararası aramaları için A işletmecini seçmiş ise ve B işletmecisi kısa bir süre için Almanya’ya yapılan aramaların tarifelerinde indirime gitmesi halinde, bu kullanıcı söz konusu kısa süreli indirimlerden yararlanabilmek için Almanya’ya doğru aramalarını yaparken öncelikle B işletmecisinin kodunu çevirip daha sonra Almanya numarasını çevirerek arama işlemini gerçekleştirebilecektir. Bir başka deyişle taşıyıcı ön seçimi yapmış olması, arama bazında (call-by-call) işletmeci seçmesini engellemeyecektir. Yurtdışından gelen çağrılarda ise işletmecinin abonesi olan numaralara gelen çağrıları, Türk Telekom, işletmeci şebekesine yönlendirecektir.

Arama bazında taşıyıcı seçimi yöntemi nasıl çalışmaktadır?

Arama bazında taşıyıcı seçimi için alternatif işletmecilerin her birine Kurum tarafından birer taşıyıcı seçim kodu tahsis edilmelidir. Bu seçim kodu, numara planına göre 4 veya 5 haneli olabilecektir. Türk Telekom şebekesi içindeki herhangi bir kullanıcı alternatif uzak mesafe taşıyıcıları üzerinden bir görüşme yapmak istediğinde söz konusu alternatif taşıyıcının kodunu çevirecek ve bu işletmeci tarafından gerekli doğrulama yapılınca ikinci bir çevir sesi alacaktır. Kullanıcı, aramak istediği uluslararası veya illerarası telefon numarasını çevirdikten sonra çağrı kurulumu yapılacak ve trafik şebekeler arasından taşınacaktır.

Bu uygulamada kullanıcının Türk Telekom veya alternatif işletmeciye başvuruda bulunmasına ihtiyaç yoktur. Ancak, alternatif işletmeci faturalama ve kimlik sorgulama gibi işlemlerinde kolaylık sağlamak için kullanıcılara bu tür bir başvuru prosedürü getirebilir. Bunun yanında işletmeci çağrı başlatan abone numarasını veri tabanında tutacaktır.

Ön Ödemeli Kartlı arama yöntemi nasıl çalışmaktadır?

Ön ödemeli arama kartları, Türk Telekom şebekesindeki herhangi bir telefon terminalinden alternatif işletmecilere tahsis edilen ücretsiz aranabilir (örn. 0800) numaralar aracılığı ile çağrı kurulumunun yapılması prensibi ile çalışacaktır. Kullanıcı, alternatif işletmeciye ait ücretsiz erişilebilen numarayı çevirdikten sonra çağrı merkezindeki sesli yönergeler doğrultusunda kart üzerinde yazılı bilgilerin (şifre) doğrulanmasını müteakip arayacağı uzak mesafe numarasını çevirecek ve çağrı kurulumu gerçekleştirilecektir.

Bu hizmetleri hangi işletmeciler sunuyor?

Bu hizmetleri sunan işletmecilere Kurumumuzun internet sayfasından ulaşılabilir

Elektronik İmza

Elektronik imza nedir?

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda yer alan şekliyle elektronik imza; başka bir elektronik veriye eklenen veya elektronik veriyle mantıksal bağlantısı bulunan ve kimlik doğrulama amacıyla kullanılan elektronik veriyi tanımlar. Elektronik imza; bir bilginin üçüncü tarafların erişimine kapalı bir ortamda, bütünlüğü bozulmadan (bilgiyi ileten tarafın oluşturduğu orijinal haliyle) ve tarafların kimlikleri doğrulanarak iletildiğini elektronik veya benzeri araçlarla garanti eden harf, karakter veya sembollerden oluşur

Elektronik imza kavramı çok genel bir tanım olup kişilerin elle atmış olduğu imzaların tarayıcıdan geçirilmiş hali olan sayısallaştırılmış imzaları, kişilerin göz retinası, parmak izi ya da ses gibi biyolojik özelliklerinin kaydedilerek kullanıldığı biyometrik önlemleri içeren elektronik imzaları veya bilginin bütünlüğünü ve tarafların kimliklerinin doğruluğunu sağlayan sayısal imzaları içermektedir. 

Sayısal imza, imzalanan metine göre farklılık gösterir ve içeriğin matematiksel fonksiyonlardan geçirilerek eşsiz olduğu düşünülen bir değer bulunması sureti ile elde edilir. Yani kişilerin, elle atılan imzada olduğu şekilde tek imzası yoktur; bunun yerine imzalamada kullanılan anahtarları vardır.

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’nda ve bu metinde geçen “elektronik imza” kavramı sayısal imzayı işaret etmektedir.

Elektronik imzanın özellikleri nelerdir?

Elektronik imza kullanıcılarına aşağıda belirtilen üç temel özelliği sağlamaktadır:

• Veri Bütünlüğü: Verinin izinsiz ya da yanlışlıkla değiştirilmesini, silinmesini ve veriye ekleme yapılmasını önlemek,
• Kimlik Doğrulama ve Onaylama: Mesajın ve mesaj sahibinin iletiminin geçerliliğini sağlamak,
• İnkar Edilemezlik: Bireylerin elektronik ortamda gerçekleştirdikleri işlemleri inkar etmelerini önlemek.

“Elektronik Sertifika” ve “Nitelikli Elektronik Sertifika” nedir?

Elektronik sertifika, elektronik imzanın doğrulanması için gerekli olan veriyi ve imza sahibinin kimlik bilgilerini içeren elektronik kaydı ifade etmektedir. Elektronik sertifikalar, kanuna uygun olarak faaliyette bulunacak elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarından belirli bir ücret karşılığında temin edilecektir.

Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısının sertifika üzerindeki elektronik imzası, sertifikanın bütünlüğünü ve doğruluğunu garanti edecektir. Elektronik sertifikalar, atılan imzanın doğruluğunun teyit edilebilmesi için gereklidir.

Nitelikli elektronik sertifikalar; Kanunun 9 uncu maddesinde belirtildiği şekilde “nitelikli sertifika” olduğuna dair bir ibareyi, sertifika hizmet sağlayıcısının kimlik bilgilerini ve kurulduğu ülke adını, imza sahibinin teşhis edilebileceği kimlik bilgilerini, sertifikanın geçerli olduğu süreyi ve sertifikanın seri numarasını barındıran elektronik sertifikalardır.

Elektronik imza oluşturma araçları nelerdir?

İmza oluşturma araçları; elektronik imza oluşturmak üzere kullanılan yazılım veya donanımı ifade etmektedir. 5070 sayılı Kanun’da  “güvenli” elektronik imza oluşturma araçlarına değinilmiş ve aşağıdaki özelliklerin sağlanması şart koşulmuştur:

• Ürettiği elektronik imza oluşturma verilerinin kendi aralarında bir eşi daha bulunmaması,
• Üzerinde kayıtlı olan elektronik imza oluşturma verilerinin araç dışına hiç bir biçimde çıkarılamamasını ve gizliliğini sağlaması,
• Üzerinde kayıtlı olan elektronik imza  oluşturma verilerinin, üçüncü kişilerce elde edilememesi, kullanılamaması ve elektronik imzanın sahteciliğe karşı koruması,
• İmzalanacak verinin imza sahibi dışında değiştirilememesi ve bu verinin imza sahibi tarafından imzanın oluşturulmasından önce görülebilmesi.

Elektronik imzanın hukuki sonuçları nedir?

Elektronik İmza Kanunu’nda; güvenli elektronik imza, elle atılan imzaya eşdeğer kabul edilmiş ve elektronik imza ile oluşturulmuş verilerin senet hükmünde olacağı belirtilmiştir. Ancak kanunların resmi şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler ile teminat sözleşmelerinin güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemeyeceği hükme bağlanmıştır.  Diğer bir deyişle, kanunların merasimi ya da üçüncü tarafların şahitliğini gerek gördüğü emlak alım satımı, veraset ve intikal, evlenme gibi işlemler elektronik imza ile gerçekleştirilememektedir.

Elektronik imzanın uygulama alanları nerelerdir?

Elektronik imzanın; bankalar ve finans kurumları, şube ağına sahip sigorta şirketleri, kamu kurum ve kuruluşları, holdingler ve diğer büyük şirketler, üniversiteler, yüksek iletişim ve bilgi güvenliği gereksinimi olan organizasyonlar başta olmak üzere orta ve uzun vadede yaygın bir uygulama alanı bulabileceği değerlendirilmektedir. Gerek kamusal gerekse ticari alandaki muhtemel elektronik imza uygulamaları arasında aşağıdakiler sayılabilir:

Kamusal Alandaki Uygulamalar 

• Her türlü başvurular (ÖSS, KPSS, LES, pasaport vb)
• Kurumlararası iletişim (Emniyet Müdürlükleri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlükleri vb)
• Sosyal güvenlik uygulamaları
• Sağlık uygulamaları (Sağlık personeli - hastaneler - eczaneler)
• Vergi ödemeleri
• Elektronik oy verme işlemleri

Ticari Alandaki Uygulamalar  

• İnternet bankacılığı
• Sigortacılık işlemleri
• Kağıtsız ofisler
• e-Sözleşmeler
• e-Sipariş

Yabancı bir ülkeden alınan elektronik imza Ülkemizde kullanılabilir mi?

Yabancı bir ülkeden alınan elektronik imzanın Ülkemizde kullanılabilmesi için, yabancı bir ülkede kurulu bir Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcı tarafından verilen elektronik sertifikaların Türkiye’de kurulu bir Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcı tarafından kabul edilmiş olması gereklidir.

“Güvenli Elektronik İmza” nasıl temin edilebilir ?

Güvenli Elektronik İmza ancak Nitelikli Elektronik Sertifika ile sağlanabilir. Nitelikli Elektronik Sertifika almak için başvurulabilecek yerler olan Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcıları Telekomünikasyon Kurumu’nun internet sayfasında yayımlanacaktır.

Elektronik imzaya ilişkin düzenlemeler nelerdir?

• 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu (23 Ocak 2004 tarih ve 25355 sayılı Resmi Gazete)
• Sertifika Mali Sorumluluk Sigortası Yönetmeliği (26 Ağustos 2004 tarih ve 25565 sayılı Resmi Gazete)
• 2004/21 sayılı Başbakanlık Genelgesi  (6 Eylül 2004 tarih ve 25575 sayılı Resmi Gazete)
• 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (6 Ocak 2005 tarih ve  25692 sayılı Resmi Gazete)
• Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere İlişkin Tebliğ (6 Ocak 2005 tarih ve 25692 sayılı Resmi Gazete)
• Zorunlu Sertifika Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (27 Ocak 2005 tarih ve 25709 sayılı Resmi Gazete)
• Sertifika Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatı (27 Ocak 2005 tarih ve 25709  sayılı Resmi Gazete)

Elektronik imza altyapısı nasıl çalışır ?

• Kullanıcı elektronik sertifika için elektronik sertifika hizmet sağlayıcısına başvurur.
• Sertifika hizmet sağlayıcısı kullanıcının kimliğini geçerli ve güvenilir belgelerle tasdik eder.
• Sertifika hizmet sağlayıcısı sertifikanın kaydını bir dizinde toplar.
• Kullanıcı kendi gizli anahtarıyla mesaj sahibinin kimlik doğrulaması, mesajın bütünlüğünü ve inkar edilemezliğini sağlayarak mesajı imzalar ve karşı tarafa gönderir.
• Karşı taraf mesajı alır. Elektronik imzasını kullanıcının açık anahtarıyla onaylar ve kullanıcının sertifikasının geçerliliğini ve durumunu kontrol etmek için veri kütüğünde sorgulama yapar.
• Veri kütüğü sertifikanın geçerli/iptal durum bilgilerini karşı tarafa iletir.

Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı kimdir? Ne yapar?

Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı 5070 sayılı Kanununa göre; “Elektronik sertifika, zaman damgası ve elektronik imzalarla ilgili hizmetleri sağlayan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerdir.”

Kullanıcılar için sertifika yayımlar, sertifika durum bilgilerini güncel tutar ve sertifika iptal listeleri hazırlar, güncel sertifikaları ve sertifika iptal listelerini isteyen kişilere sunar, süresi dolan ya da iptal edilen sertifikaların arşivini tutar.

Elektronik sertifika hizmet sağlayıcılarının faaliyet durumlarına ilişkin bilgiler Kurumumuzun internet sayfasında yayınlanmaktadır

Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısının (ESHS) yükümlülükleri nedir ?

Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcısı;

• Güvenli ürün ve sistemleri kullanmak,
• Hizmeti güvenilir bir biçimde yürütmek,
• Sertifikaların taklit ve tahrif edilmesini önlemekle ilgili her türlü tedbiri alma ile ilgili şartları sağlamakla yükümlüdür.

Nitelikli elektronik sertifika sahibinin yükümlülükleri nelerdir ?

Nitelikli elektronik sertifika sahibi;

·        Nitelikli elektronik sertifika almak için gerekli tüm bilgi ve belgeleri eksiksiz ve doğru olarak sağlamakla,

·        ESHS’ye vermiş olduğu bilgilerde değişiklik meydana gelmesi halinde ESHS’yi derhal bilgilendirmekle,

·       İmza oluşturma verisini kendisi üretmesi durumunda Elektronik İmza ile İlgili Süreçlere ve Teknik Kriterlere  İlişkin Tebliğ ile belirlenen algoritmaları ve parametreleri kullanmakla,

·       İmza oluşturma ve doğrulama verilerini sadece elektronik imza oluşturma ve doğrulama amaçlı olarak ve nitelikli elektronik sertifikanın içerdiği kullanıma ve maddi kapsama ilişkin sınırlamalar dahilinde kullanmakla,

·         İmza oluşturma verisini başkalarına kullandırmamakla ve bu konuda gerekli tedbirleri almakla,

·  İmza oluşturma verisinin gizliliğinden veya güvenliğinden şüphe etmesi durumunda ESHS’yi derhal bilgilendirmekle,

·         Güvenli elektronik imza oluşturma aracını kullanmakla,

·       İmza oluşturma ve doğrulama verilerinin ESHS’ye ait olmayan yerlerde ve araçlarla üretilmesi durumunda gerekli güvenliği sağlamakla,

·    İmza oluşturma aracının veya erişim verisinin kaybolması, çalınması, güvenilirliğinden şüphe edilmesi durumunda ESHS’yi derhal bilgilendirmekle yükümlüdür.

Üçüncü kişilerin yükümlülükleri nelerdir

Üçüncü kişiler;

• Sertifikanın “nitelikli elektronik sertifika” olup olmadığını kontrol etmekle,
• Nitelikli elektronik sertifikanın iptal ve geçerlilik durumunu kontrol etmekle veya güvenli elektronik imza doğrulama aracı kullanmakla,
• Nitelikli elektronik sertifikanın kullanımına yönelik herhangi bir kısıtlamanın olup olmadığını kontrol etmekle yükümlüdür.

Telekomünikasyon Kurumunun kamudaki elektronik imza yapılanmasına ilişkin rolü nedir?

Kamu hizmetlerinin daha hızlı sunulması, yaygınlaştırılması, doğru ve yeterli bilgi sağlanması, işletme giderlerinin azaltılmasını da beraberinde getirmiştir. Bu durumdan hareketle, Ülkemizde kullanımı giderek yaygınlaşacak olan elektronik imza uygulamaları kapsamında kamuda gereksiz mükerrer yatırımların önlenmesi, uyumlu, birlikte ve güvenilir bir yapıda çalışılmasını sağlamak maksadıyla, Kurumumuz tarafından yapılan öneri doğrultusunda 10 Haziran 2004 tarihli e-Dönüşüm Türkiye VI. İcra Kurulu Toplantısı’nda kamu çalışanlarının kurumsal sertifikalarının tek merkezden sağlanması yönünde karar alınması sağlanmıştır. Bu karar uyarınca Kamu Sertifikasyon Merkezi yapısının kurulması ve işletilmesi görev ve sorumluluğu TÜBİTAK-UEKAE’ye verilmiştir. Tüm kamu kurum ve kuruluşlarının aynı kurumsal sertifika yapısı altında toplanmasını hedefleyen, sadece kamu kurum ve kuruluşlarına kurumsal sertifikaların oluşturulması ve sertifika yaşam çevriminin yönetilmesini sağlayacak bu yapının gözden geçirilmesi ve uygunluğunun izlenmesi görev ve sorumluluğu ise Telekomünikasyon Kurumu'na aittir.

Elektronik imza almak istiyorum, ne yapmalıyım ?

Öncelikle bir elektronik sertifika sahibi olmanız gerekir. Eğer kamu kurumunda çalışıyorsanız ve imzanızı kurum içi ve kamu kurumları arasında işlemlerde kullanacaksanız, sertifikanızı Başbakanlık Genelgesi gereği TÜBİTAK UEKAE’den temin etmelisiniz. Bunun için çalıştığınız kurumun TÜBİTAK UEKAE’ye kurumsal başvuru yapması gerekir. Eğer kamu kurumu çalışanı değilseniz ya da kamu çalışanı olduğunuz halde vatandaş olarak kurum dışındaki işlemlerinizde elektronik imzayı kullanmak istiyorsanız, bu işi yapmaya yetkili özel şirketlerden, yani elektronik sertifika hizmet sağlayıcılardan, sertifikanızı ücret karşılığında almanız gerekiyor. Telekomünikasyon Kurumu nitelikli elektronik sertifika vermeye yetkili olan kuruluşları internet sayfasında duyurmaktadır. İnternet sayfamızda duyurulan hizmet sağlayıcılar dışındaki kuruluşlardan elektronik sertifika temin edilmemelidir.

Elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı olmak istiyorum, ne yapmalıyım?

Elektronik İmza Kanununa göre; sertifika hizmet sağlayıcısı güvenli ürün ve sistemleri kullanmak, hizmeti güvenilir bir biçimde yürütmek ve sertifikaların taklit ve tahrif edilmesini önlemekle ilgili her türlü tedbiri almakla ilgili şartları sağladığını ayrıntılı bir biçimde gösterir ve Telekomünikasyon Kurumuna bildirimde bulunur. Bu bildirimde Kurumumuza sunulması gereken bilgi ve belgeler yönetmelikle belirlenmiştir. Telekomünikasyon Kurumu yapılan bildirimi incelemeye alır. Bildirim şartlarını eksiksiz olarak yerine getiren elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı, bildirim yaptığı tarihten 2 ay sonra faaliyete geçebilir. Elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı yapmak için gerekli olan altyapı, yüksek güvenlik gereklilikleri nedeniyle oldukça pahalıdır, maliyet 3-8 Milyon Euro arasında değişebilmektedir.

Elektronik imza sertifikaları kimlik doğrulama amaçlı kullanılabilir mi?

İlgili mevzuat gereğince sertifikaların sisteme giriş gibi kullanıcı doğrulama amaçlı kullanılması mümkün değildir. Bu nedenle kullanıcı doğrulama amacıyla başka sertifikalar üretilmesi gerekir. Ancak, sisteme girişin bir imzalama (sistem giriş formu imzalama gibi) işlemine dönüştürülebildiği durumlarda elektronik imza sertifikaları da bu amaçla kullanılabilecektir.

Elektronik imza sertifikaları şifreleme amaçlı kullanılabilir mi?

Hayır. E-imza teknolojisi ile şifreleme teknik olarak mümkün olsa da e-imza farklı bir kullanım alanına ve amacına sahiptir. Elektronik İmza Kanunu sadece elektronik imzayı düzenler, kriptografi (şifreleme) ise milli güvenlik gibi farklı boyutlar nedeniyle dünyada farklı kanunlar ile düzenlenmektedir. E-imza oluşturma verisi ne kadar sık kullanılırsa elde edilme ihtimali, dolayısıyla güvenliğinin ve güvenilirliğinin azalması ihtimali o kadar artar. Bu nedenle e-imza oluşturma verisinin sadece imza oluşturma amacıyla kullanılması uygundur. Nitekim; Telekomünikasyon Kurumu tarafından 6 Ocak 2005 tarihinde yayımlanmış bulunan Elektronik İmza Kanunun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 15. maddesi d fıkrası ile sertifika sahibi “İmza oluşturma ve doğrulama verilerini sadece elektronik imza oluşturma ve doğrulama amaçlı olarak ve nitelikli elektronik sertifikanın içerdiği kullanıma ve maddi kapsama ilişkin sınırlamalar dahilinde kullanmakla,” yükümlü kılınmıştır. Bu hüküm ile sertifika ile birlikte sunulan açık ve özel anahtarın şifreleme amaçlı kullanımı engellenmiştir

Elektronik sertifikaların kullanım süresi sınırlı mıdır?

Evet. Her elektronik sertifikanın açık olarak belirtilen bir kullanıma başlama ve bitiş zamanı vardır. Çoğu uygulamalar, elektronik sertifikalarla işlem yapmadan önce sertifikanın geçerlilik süresini kontrol ederler. Genelde bu süre bir yıldır.

Standart nedir?

ISO tarafından yapılan tanıma göre; standart, standardizasyon çalışmaları sonucunda yetkili kurum ve/veya kuruluşlar tarafından hazırlanarak onaylanan, yerine getirilmesi gereken koşulları kapsayarak, uygulanması genellikle tarafların isteğine bırakılan teknik özellik veya belgelerdir.

Standardizasyon nedir?

ISO tarafından yapılan tanıma göre; standardizasyon, belirli bir faaliyetten ekonomik fayda sağlamak üzere, bütün ilgili tarafların katkı ve işbirliği ile kurallar koyma ve kuralları uygulama işlemidir.

Standart tipleri nelerdir?

En yaygın kullanılan ve kabul gören standart tipleri; temel standart, terminoloji standardı, test standardı, ürün standardı, işlem standardı, hizmet standardı, arayüz standardı, sağlanacak verilerle ilgili standart, organizasyon standartlarıdır.

R&TTE Direktifine (TTTE Yönetmeliğine) uygunluk nasıl sağlanır? Uyumlaştırılmış Standart nedir?

R&TTE Direktifinde yer alan temel gerekleri karşılayan cihazlar AB’de serbest olarak dolaşmaktadır. Uyumlaştırılmış standartlar direktifte belirtilen temel gereklere ilişkin teknik gereklilikleri ortaya koymaktadır. Direktif üye ülkelerin uyumlaştırılmış standartlara uygun cihazların hiç bir engelle karşılaşmaksızın dolaşımını sağlamalarını şart koşmaktadır.

Temel Gerekler nelerdir?

R&TTE Direktifi cihazların AB’de piyasaya sunulmadan önce belirli gerekleri karşılamasını şart koşmaktadır. Temel gereklere uygun olan cihazlar Avrupa Birliği’nde serbest olarak (bazı frekans sınırlamaları olmakla birlikte) dolaşmakta ve pazarlanabilmektedir. Temel gerekler nitel ifadelerle belirtilmiştir. Uyumlaştırılmış standartlar cihazların R&TTE direktifinde belirtilen temel gerekleri karşılaması dolayısıyla AB’de serbest olarak dolaşabilmesi için sahip olması gereken teknik özellikleri tanımlamaktadır.

• Kullanıcı veya diğer kişilerin sağlık ve güvenliği (Madde 3.1a): Temel olarak 73/23/EEC sayılı Alçak Gerilim Direktifinde belirtilen şartlara dayanmaktadır.
  • 73/23/EEC sayılı Alçak Gerilim Direktifi tekrar gözden geçirilmektedir.
  • Güvenlikle ilgili uyumlaştırılmış standartlar CENELEC tarafından ETSI'nin de katılımıyla oluşturulmaktadır.
• 2004/108/EC sayılı EMC Direktifinde belirtilen şartlar (Madde 3.1b)
  • Uyumlaştırılmış EMC standartları ETSI ve CENELEC arasında imzalanmış olan bir anlaşma çerçevesinde oluşturulmaktadır. ETSI telsiz cihazları için EMC standartlarını oluştururken CENELEC telsiz dışında kalan terminal ekipmanları ve bilgi teknolojileri cihazları için EMC standartlarını oluşturmaktadır.
• Spektrum ve yörünge kaynaklarının etkin kullanımı ve enterferansın önlenmesi (Madde 3.2).

Cihazımın hangi temel gereklere uyması gerekiyor?

• Madde 3.1a (LVD) ve 3.1b (EMC) tüm telsiz ekipmanları ve telekomünikasyon ekipmanları için geçerlidir.

• Madde 3.2 (spektrum ve yörünge kaynaklarının etkin kullanımı ve enterferansın önlenmesi) tüm telsiz ekipmanları için geçerlidir.

• Madde 3.3 (diğer gereklilikler) AB Komisyonu kararı ile uygun görülmesi halinde uygulanmaktadır. Bugüne kadar AB Komisyonu yalnızca madde 3.3.e (acil servislere erişimin sağlanması) ile ilgili olarak karar almış ve çığ veya heyelan tespit cihazları, personel izleme cihazları ve bazı deniz güvenliği cihazlarının uyması gereken gereklilikleri belirlemiştir. Bu maddelere ilişkin AB Komisyonu kararları AB Komisyonu internet sitesinde (http://ec.europa.eu/enterprise/rtte/decision/present.htm) yer almaktadır.

Cihazın birden fazla uyumlaştırılmış standardın kapsamı dahilinde olması durumunda ne yapılması gerekir?

Bu durum genellikle telsiz özelliği olmadan da piyasada yer alabilen cihazlara bu özelliğin de dahil edilmesi veya farklı telsiz cihazlarının tek bir üründe birleştirilmesi halinde ortaya çıkmaktadır.

Bir uyumlaştırılmış standardın yeni versiyonunun çıkması durumunda ne yapmak gerekir?

AB Resmi Gazetesinde yer alan listede her bir satır R&TTE Direktifinde belirtilen temel gereklere uyumu sağlamak amacıyla kullanılabilecek bir standarda karşılık gelmektedir. Bir standardın yeni versiyonunun çıkması durumunda eski versiyon belirli bir süre (geçiş periyodu) boyunca kullanılabilmektedir. Bu süre sonunda söz konusu listeden çıkarılmakta ve ilgili cihazların standardın bu versiyonunda bulunan gerekliliklere uyması bir şey ifade etmemektedir.

Uygulanabilecek herhangi bir uyumlaştırılmış standardın bulunmaması durumunda ne yapmak gerekir?

Üreticiler cihazlara ilişkin teknik dosyalarını onaylanmış kuruluşa (notified body)  gönderebilmektedir. Onaylanmış kuruluşlar AB üyesi ülkeler tarafından sertifikasyon, denetim veya test işlemlerini yürütmek üzere Yeni Yaklaşım Direktifi kapsamında ürünlerin uygunluğunun onaylanması amacıyla kurulmuş organizasyonlardır. Buna ilave olarak, ihtiyaçlara yönelik yeni uyumlaştırılmış standartların oluşturulması da mümkündür.

Yeni bir uyumlaştırılmış standart nasıl oluşturulur veya mevcut bir uyumlaştırılmış standart nasıl güncellenir?

Uyumlaştırılmış standartlar AB Komisyonu’nun talimatları kapsamında oluşturulmaktadır. ETSI’nin teknik komitelerinden birinin bir ihtiyaç tespit etmesi halinde normal iç prosedürler çerçevesinde (en az dört ETSI üyesinin katılımı ile) bir çalışma konusu oluşturulmaktadır. ETSI sekreterliği yeni çalışma konusunun mevcut talimat kapsamında sürdürülebileceği veya yeni bir talimatın gerekli olduğunu AB Komisyonu’na bildirmektedir. ETSI üyeleri yeni bir uyumlaştırılmış standart talebi veya mevcut bir standart ile ilgili güncelleme talebinde bulunmak için ilgili teknik komiteye konuyu aktarabilmektedir. ETSI üyesi olmayan taraflar ise ETSI sekreterliği ile irtibata geçerek konunun ilgili teknik komitenin başkanına iletilmesini sağlayabilmektedir. Ancak konu ile ilgili çalışmalara katılım sağlamak için ETSI üyesi olmak şarttır. ETSI’nin Operasyonel Koordinasyon Grubu bünyesinde R&TTE ve EMC direktifleri ile ilgili ETSI faaliyetlerinin koordinasyonu için bir yönetim kurulu bulunmaktadır. Yönetim kurulu R&TTE Direktifi kapsamında uyumlaştırılmış standartları geliştiren teknik komitelere yönelik olarak EG 201 399 sayılı ETSI rehberini oluşturmuştur. Söz konusu rehber R&TTE Direktifinin mekanizmasını açıklamakta ve farklı durumlarda hangi teknik özelliklerin dikkate alınması gerektiğine ilişkin açıklamalara yer vermektedir. Rehberin temel amacı temel gereklerin tüm ETSI üyeleri tarafından aynı şekilde yorumlanmasını sağlamaktır.

Temel gerekler ile ulusal radyo frekansı düzenlemeleri arasındaki uyum ne şekilde sağlanıyor?

Temel gereklere uygun olan cihazlar pazara sunulabilmektedir. Ancak, telsiz cihazlarının kullanımı ulusal düzenlemelere de tabi olabilmektedir. R&TTE Direktifi spektrum kullanımını uyumlaştırmamaktadır. Direktifin 7.2 maddesi üye ülkelere, spektrumun verimli kullanımının sağlanması, enterferansın önlenmesi veya insan sağlığını etkileyen durumlar için telsiz cihazlarının hizmete sunulmasına ilişkin kısıtlamalar getirmesine imkân vermektedir. Direktifin 4.1 maddesi ise üye ülkelerin telsiz ara yüzleri ile ilgili düzenleme yapmalarını zorunlu kılmaktadır. AB Komisyonu, ulusal telsiz düzenlemelerinin komisyonun 676/2002/EC sayılı Radyo Spektrum Kararı’na göre uyumlaştırılmış olmasını bir gereklilik olarak tanımlama yetkisine de sahiptir.

• Sınıf 1, AB ülkelerinde serbest olarak piyasaya sürülebilen ve kullanıma alınabilen cihazlar.

• Sınıf 2, Bazı AB ülkelerinin çeşitli kısıtlamalar uyguladığı ve üzerinde uyarı işaretinin bulunması zorunlu olan cihazlar.

Önceki Direktif kapsamında olan Genel Teknik Düzenlemeler ile 08.04.2000 tarihinden önce yürürlüğe alınan ETSI standartları halen kullanılabiliyor mu?

R&TTE Direktifi ETSI standartlarının statüsünü değiştirmemektedir. Standartlar ulusal düzenleyici kuruluşlar tarafından değil Avrupa’nın ortak standardizasyon kuruluşu olan ETSI tarafından yürürlüğe alınmaktadır. Eski Direktif (http://ec.europa.eu/enterprise/rtte/en98-13.pdf) kapsamında bazı ETSI standartları Genel Teknik düzenlemeler adı altında uygulanması gereken zorunlu şartlar içermektedir. Yeni direktif ile söz konusu standartların uygulanmasına ilişkin zorunluluk kaldırılmıştır. Söz konusu standartların bazılarının yeni direktifte belirtilen temel gereklere yönelik şartlar içermeleri ve bu standartlara uygun cihazların yeni Direktife ve temel gereklere de uygun olabileceği söylenebilmekle beraber söz konusu standartların birçoğu gereğinden fazla şartlar içermektedir.

Uyumlaştırılmış standartlardan başka hangi standartlar kullanılabilir?

Üreticiler direktifte belirtilen temel gerekleri karşılamak üzere istedikleri standartları seçmekte serbesttir. Bununla birlikte uyumlaştırılmış standartlar haricinde başka standartlar kullanılırken uygunluk değerlendirme prosedürlerine uygun olarak hareket edilmesi üreticinin sorumluluğundadır.

Uyumlaştırılmış standartların güncel listelerine nereden ulaşılır?

Aşağıdaki linkten AB resmi gazetesinde yayımlanan uyumlaştırılmış standartların listesine ulaşılabilmektedir.

Çerçeve Direktif kapsamında yayımlanan standartlara nereden ulaşılır?

Aşağıdaki linkten AB resmi gazetesinde yayımlanan Çerçeve Direktif kapsamında standartların listesine ulaşılabilmektedir.

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2002:331:0032:0049:EN:PDF