22 - 27/06/2006 Tarihlerinde Yapılan İnceleme Gezisinde Telekomünikasyon Kurumu, Romanya’da Telekomünikasyon Alanındaki Gelişmeleri İnceledi

Romanya’daki telekomünikasyon çalışmaları, özellikle kırsal alanlara yönelik hizmetlere alanındaki uygulamalar hakkında bilgi almak amacıyla 22-27/06/2006 tarihlerinde yapılan incelemelere Kurul Başkanı Dr. Tayfun ACARER, Kurul II. Başkanı Galip ZEREY, Kurul Üyesi Ahmet Hamdi ATALAY ve Telekomünikasyon Uzmanı Dr. M. Murat CANDAN inceleme ziyaretinde bulundular.

Bu program çerçevesinde ilk olarak, Romanya Parlamentosu Başkan Yardımcısı ve Parlamento Bilgi Teknolojisi ve Haberleşme Komitesi Başkanı Dr. Varujan V. PAMBUCCIAN ile yapılan toplantıda Romanya’da telekomünikasyon alanında gelinen nokta ve hedefleri hakkında bilgi alındı ve iki ülke arasındaki işbirliği imkanlarının görüşüldü.

İkinci toplantı; Romanya’da mobil pazarda üçüncü sırada yer alan ve ülkedeki tek CDMA lisansına sahip işletmeci olan ZAPP ile gerçekleştirilmiştir. Söz konusu toplantıda ZAPP firması TK heyetine faaliyetlerini tanıtmış, Romanya mobil pazarına ilişkin genel bilgiler, kullandıkları altyapı ve uygulamalarına yönelik bilgiler vermiştir.

İnceleme heyeti Romanya’da veri güvenliği, SAP, CRM, iş uygulamaları ve e-learning alanında yazılımlar geliştiren ve 1990 yılından beri faaliyetlerini sürdüren, dünyanın farklı ülkelerinde 5 şubesi bulunan SOFTWIN firması ile toplantı yapmış ve firmanın faaliyet alanlarında bilgi alınmıştır.

24/06/2006 Cumartesi günü, Romanya Ulusal Düzenleyici Kurumu (ANRC)’nin Başkanı Dan Cristian GEORGESCU ve Başkan Yardımcısı Alexandrina HIRTAN ile bir ön görüşme yapılmış ve iki ülkenin telekomünikasyon alanında geldiği noktalar hakkında karşılıklı genel bilgi alışverişi yapılmıştır. Bu görüşmede, program dahilinde yapılacak resmi ziyaret esnasında hangi hususlarda detaylı bilgi istendiği konusunda ANRC yetkililerine bilgi verilmiştir.

Romanya’da telekomünikasyon alanında sorumlu olan üç kurum bulunmaktadır. Bunlar sırasıyla, İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, Romanya Ulusal Düzenleyici Kurumu (ANRC), Romanya Haberleşme ve Bilgi Teknolojileri Denetleme Kurumu (IGCTI) dur. ANRC,  Bakanlıktan bağımsız bir kurum olup, genel izin verme, numaralandırma, rekabet/EPG, Evrensel Hizmet, Veri Güvenliği, İzleme ve Kontrol görevlerini yürütmektedir.

Romanya ziyaretinin ikinci bölümünde ilk olarak, Romanya İletişim ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı Müsteşarı Florin BEJAN ile bir toplantı yapılmıştır.  

Romanya Ulusal Düzenleyici Kurumu (ANRC) ile yapılan ikinci toplantıda Romanya Telekomünikasyon pazarının geldiği nokta, evrensel hizmet ve geniş bant uygulamaları ile ilgili olarak geliştirilen projeler hakkında bilgi alınmıştır. Toplantıda ilk olarak, ANRC Başkanı Dan Cristian GEORGESCU “Romanya Elektronik Haberleşme Sektörünün Profili” hakkında bir sunum yapmıştır. Burada aktarılan bilgilere göre; Romanya telekomünikasyonunun genel hatları şu şekildedir:

·      Genişbant penetrasyon oranı %3.47’ye ulaşmıştır. 751.000 den fazla geniş bant internet bağlantısı gerçekleştirilmiştir. Genişbant erişiminde tercih edilen teknolojilerde ilk iki sırayı %50’lik bir pay ile CDMA teknolojisi ve %30’luk bir pay ile Kablo Modem paylaşmaktadır. ADSL hizmetlerinin ticari olarak sunumunun geç yapılması nedeniyle kullanım oranı düşük kalmıştır.

·      Sabit telefon penetrasyon oranı son üç yılda kararlı bir hal almış ve %53 civarına ulaşmıştır, abone sayısı yaklaşık 5 milyondur. 2005 yılı sonu itibariyle sabit hatların %89.1’i sayısallaştırılmıştır. 74 alternatif sabit telefon işletmecisinden, 32’si kendi altyapısına sahiptir. 54’ü ise alt yapıyı ya diğer işletmecilerden ya da üçüncü taraflardan temin etmektedir. (Bazı işletmeciler bazı bölgelerde kendi altyapılarını bazı yerlerde de diğer alternatifleri kullanmayı tercih etmektedir.) Son altı ay içinde alternatif işletmecilerin pazar payları 2.5 kat artmıştır. Bu artış devam etme eğilimindedir.

·      Mobil penetrasyon oranı %62 olup, hızlı artış devam etmektedir. Mobil abonelerin %64’ü ön ödemeli abonedir. 3G lisansları 2004 yılında verilmiş olup, iki işletmeci Vodafone ve Orange lisans almıştır.

ANRC’de yapılan ikinci sunumda Başkan Yardımcısı Alexandrina HIRTAN Kurum’un görevleri, organizasyon yapısı ve personeli hakkında bilgiler vermiştir. Bu toplantıda üçüncü ve son olarak, Ekonomik Düzenlemeler Bölümü Başkanı Radu TADURACHE kırsal alan geniş bant projeleri ve evrensel hizmet politikaları hakkında bir sunum yapmıştır. Bu sunumda, nüfusunun %46 sı kırsal alanda yaşamakta olan Romanya’nın, bu bölgelerde yaşayan vatandaşlarına evrensel hizmetlerin götürülmesine dönük uygulamaları ve beklentileri anlatılmıştır. Romanya uygulamasında kırsal alanlara ulaşmada ve bu bölgelere internetin götürülmesinde CDMA teknolojisine ağırlık verildiği görülmektedir.

Bu inceleme gezisinde Romanya’da, dağlık ve kırsal bölgelere temel telekomünikasyon hizmetlerinin götürülmesinde evrensel hizmet fonunun kullanılması biçim ve yöntemleri dikkat çekici bir model ortaya koyduğu görülmüştür.

Romanya programının son toplantısı, telsiz frekans spektrumu yönetiminden sorumlu olan Romanya Haberleşme ve Bilgi Teknolojileri Denetleme Kurumu (IGCTI) Başkanı Marius Catalin MARINESCU ile yapılmıştır. Romanya, Wimax lisanslarının 2007 yılında verilmesi planlamakta. 2004 yılında iki 3G lisansı verilmiş olmakla birlikte bu yıl içinde iki 3G lisansı daha verileceği bildirilmiştir. Romanya Monitör sistemi sabit, taşınabilir ve mobil bölümlerden oluşmaktadır. GSM, UMTS, CDMA, Digital/Analog TV ve Radyo yayınları izlenebilmekte, hatta araç takip sistemi şeklinde kullanılabilmekte kamyon takipleri de yapılabilmektedir.

Teknik programın sonunda, heyet Romanya Büyükelçiliğini ziyaret ederek Büyükelçi Ahmet Rıfat Ökçün ile inceleme programının sonucunda elde edilen bilgileri paylaşmıştır.