|
Telekomünikasyon
Kurumundan:
ETKİN PİYASA GÜCÜNE SAHİP İŞLETMECİLERİN
BELİRLENMESİNE
İLİŞKİN USUL VE ESASLAR HAKKINDA
YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve
Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı, telekomünikasyon sektöründe etkin rekabet
ortamının sağlanması için ilgili pazarlarda pazar analizleri
yapılarak düzenlemelere ve yükümlülüklere tabi olabilecek etkin
piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesine ilişkin usul ve
esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren
işletmecileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik 406 sayılı Telgraf ve Telefon Kanunu ile 2813 sayılı
Telsiz Kanunu’na dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 – (1) Bu
Yönetmelikte yer alan;
a) Etkin Piyasa Gücü: İşletmecinin ilgili pazarda tek başına
ya da diğer işletmecilerle birlikte rakiplerinden, kullanıcılarından
ve tüketicilerinden fark edilebilir bir şekilde bağımsız olarak
hareket edebilmesine imkan sağlayan, hakim konuma eşdeğer, ekonomik
gücü,
b) İlgili Coğrafi Pazar: İlgili işletmecilerin ürün veya
hizmetlerine ilişkin arz ve talebin gerçekleştiği, rekabet
şartlarının yeterince homojen olduğu ve komşu alanlardaki söz konusu
şartların yeterli derecede farklı olması nedeni ile ayırt edilebilir
nitelikte olduğu alanı,
c) İlgili Pazar: Ülkenin tümünde veya bir bölümünde
sunulmakta olan belirli bir telekomünikasyon hizmeti ve onunla
yüksek derecede ikame edilebilen diğer telekomünikasyon
hizmetlerinden oluşan pazarı,
ç) İlgili
Ürün/Hizmet Pazarı :
Fiyatları, kullanım amaçları ve fonksiyonel özellikleri ile rekabet
koşulları ve/veya arz talep yapısı açısından birbirleriyle
değiştirilebilir ya da ikame edilebilir ürün ve
hizmetleri,
d) İşletmeci: Türk Telekomünikasyon A.Ş. de dahil olmak üzere
Kurum ile yapılan bir görev sözleşmesi, imtiyaz sözleşmesi ve/veya
Kurum’dan alınan bir telekomünikasyon ruhsatı veya genel izin
uyarınca telekomünikasyon hizmetleri yürüten ve/veya
telekomünikasyon altyapısı işleten bir sermaye
şirketini,
e) Kurul: Telekomünikasyon Kurulunu,
f) Kurum: Telekomünikasyon Kurumunu
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Pazar Analizi
İlkeler
MADDE 5 – (1) İlgili
pazarlarda yapılacak pazar analizlerinde aşağıdaki ilkeler
gözetilir:
a) Teknolojik tarafsızlık,
b) Şeffaflık,
c) Ayrım yapmama,
ç) Etkin rekabet ortamının sağlanması.
Pazar analizi süreci
MADDE 6 – (1) İlgili
pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin belirlenmesi
amacıyla Kurum re’sen ya da işletmeci veya işletmecilerin gerekçeli
talebi üzerine pazar analizi yapabilir. Kurum tarafından tanımlanan
ilgili pazarlara ilişkin pazar analizleri en geç üç yılda bir
tekrarlanır.
(2) Pazar analizi süreci aşağıdaki aşamaları
içerir:
a) İlgili pazarın tanımlanması,
b) İlgili pazardaki rekabet seviyesinin analiz edilmesi
ve
c) İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin
belirlenmesi.
(3) Kurum pazar analizlerini
yürütürken:
a) İşletmecilerden her türlü bilgiyi talep edebilir; tüketici
anketlerini, üçüncü taraflarca yürütülen çalışmalar ve incelemeler
ile uluslararası kıyaslamaları kullanabilir,
b) Pazar analizine yönelik soru formları hazırlayabilir ve bu
formları Kurumun internet sitesinde
yayınlayabilir,
c) Onbeş günden
az olmamak üzere belirlenecek bir süre içinde Rekabet Kurumu ve
kamuoyu görüşlerine başvurur ve bu görüşleri Kurum internet
sitesinde yayınlayabilir.
İlgili pazarın tanımlanması
MADDE 7 – (1) İlgili
pazarın tanımlanması sürecinde ilgili ürün ve/veya hizmet pazarı ile
coğrafi pazar boyutları göz önünde bulundurulur.
(2) İlgili ürün ve/veya hizmet pazarı tanımlanırken talep ve
arz ikamesinin incelenmesi çerçevesinde aşağıdaki unsurlar uygun
olduğu ölçüde dikkate alınır:
a) Kullanıcılar tarafından ürün ve/veya hizmetlerin
işlevsellik açısından aynı amaçlarla kullanılma imkanı,
b) Ürün ve/veya hizmetlerin tarife/fiyat açısından birbirine
ikame olabilme imkanı,
c) Kullanıcıların bir ürün ve/veya hizmetten diğerine
geçerken karşılaşacakları geçiş maliyetlerinin nicelik ve
niteliği,
ç) Kullanıcıların davranışlarına ilişkin geçmiş
veriler,
d) Ürün ve/veya hizmetlerle birleştirilerek sunulan diğer
ürün ve/veya hizmetler ile talep açısından bunlarla birlikte
kullanılmak durumunda olan yardımcı hizmetler,
e) Potansiyel olarak rekabet edebilmesi öngörülen ürün
ve/veya hizmetlere ilişkin geçmişte görülen tarife/fiyat gelişimleri
ile tarife şartları,
f) Kullanıcı ve işletmecilerin ürün ve/veya hizmetlere
ilişkin geçici olmayan küçük ama belirgin bir fiyat artışına
verecekleri muhtemel tepkiye ilişkin
öngörüler,
g) Potansiyel işletmecilerin geçici olmayan küçük ama
belirgin bir fiyat artışı karşısında makul bir zaman içerisinde
ilgili pazara girme olasılığı ve pazara giriş önündeki yapısal ve
hukuksal engeller,
h) Potansiyel veya mevcut işletmecilerin ilgili pazar içinde
değerlendirilen ürün ve/veya hizmetlerin sunumu için gereken
unsurların bir kısmına sahip olması durumunda söz konusu
işletmecilerin ilgili pazarda kârlı bir biçimde faaliyet
gösterebilme imkanı.
(3) İlgili coğrafi pazar; yerel, bölgesel veya ulusal boyutta
tanımlanabilir. İlgili coğrafi pazarın tanımlanmasında talep ve arz
ikamesinin incelenmesi çerçevesinde aşağıdaki unsurlar dikkate
alınabilir:
a) İşletmecinin hizmet sunmak üzere yetkilendirildiği
alan,
b) İşletmecinin fiili olarak hizmet sunduğu alan, şebekesinin
kapsamı ve potansiyel olarak diğer alanlarda hizmet sunabilme
imkanı,
c) Ürün veya hizmetlerin sunum koşullarının coğrafi kapsama
göre gösterdiği benzerlikler.
Rekabet seviyesinin analizi
MADDE 8 – (1) İlgili
pazarda faaliyet gösteren bir veya birden çok işletmecinin etkin
piyasa gücüne sahip olması durumunda bu pazarda etkin rekabetin
bulunmadığı kabul edilir.
(2) İlgili pazarda etkin piyasa gücünün belirlenmesinde,
işletmecilerin sahip olduğu pazar payları öncelikli kriter olarak
kullanılır. Pazar paylarının tespitinde ilgili pazarın özelliklerine
göre; gelir, abone sayısı, kullanıcı sayısı, trafik miktarı, iletim
kapasitesi, iletim hattı sayısı gibi veriler uygun ve mevcut olduğu
ölçüde kullanılır.
(3) İlgili pazarda etkin piyasa gücünün belirlenmesinde,
pazar payı dışında aşağıda yer alan kriterler de
kullanılabilir:
a) Kolayca tekrarlanamayan altyapıların
kontrolü,
b) Teknolojik avantajlar veya teknolojik
üstünlük,
c) Dengeleyici alıcı gücünün düşüklüğü veya
olmaması,
ç) Finansal kaynaklara ve/veya sermaye piyasalarına kolay ve
ayrıcalıklı erişim imkanı,
d) Ürün ve/veya hizmet çeşitliliği,
e) Ölçek ekonomisi,
f) Kapsam ekonomisi,
g) Dikey bütünleşme,
h) Gelişmiş dağıtım ve satış ağları,
ı) Potansiyel rekabetin olmayışı,
i) Genişleme önündeki engeller.
(4) İşletmecinin ilgili pazarda diğer işletmecilerle birlikte
etkin piyasa gücüne sahip olup olmadığının belirlenmesinde aşağıdaki
kriterler kullanılabilir:
a) Pazarın olgunluk seviyesi,
b) Talep yönünde durgun veya düşük
büyüme,
c) Talebin fiyat esnekliğinin
düşüklüğü,
ç) Homojen ürün ve/veya hizmetler,
d) Maliyet yapılarındaki benzerlik,
e) Pazar paylarındaki benzerlik,
f) Teknolojik olgunluk ve yenilikçiliğin
olmayışı,
g) Atıl kapasitenin olmayışı,
h) Pazara giriş önündeki engellerin
yüksekliği,
ı) Dengeleyici alıcı gücünün düşüklüğü veya
olmaması,
i) Potansiyel rekabetin olmayışı,
j) İşletmeciler arasındaki resmi veya gayriresmi
bağlantılar,
k) Ticari davranışlara karşılık verme
mekanizmaları,
l) Fiyat rekabetinin olmayışı veya düşük
oluşu.
Yakın ilişkili pazarlar
MADDE 9 – (1)
İşletmecinin ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip olması, pazar
yapıları nedeniyle yakın ilişkili olduğu diğer bir pazarda etkili
faaliyetler yürütmesi ve bu sayede pazar gücünü artırması sonucunu
doğuruyorsa, söz konusu işletmecinin yakın ilişkili olduğu diğer
ilgili pazarda da etkin piyasa gücüne sahip olduğuna karar
verilebilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
İşletmecilere getirilebilecek temel
yükümlülükler
MADDE 10 – (1) Kurum,
ilgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere, ilgili
mevzuattaki hükümler hariç olmak üzere, aşağıda yer alan temel
yükümlülüklerden birini, birkaçını veya tamamını
getirebilir:
a) Şeffaflık yükümlülüğü,
b) Referans erişim ve/veya arabağlantı tekliflerinin
yayınlanması yükümlülüğü,
c) Ayrım gözetmeme yükümlülüğü,
ç) Hesap ayrımı yükümlülüğü,
d) Erişim sağlama yükümlülüğü,
e) Tarife düzenlemelerine tabi olma yükümlülüğü,
f) Maliyet muhasebesi yükümlülüğü.
(2) İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilere
getirilen yükümlülükler Kurum internet sitesinde
yayınlanabilir.
Yükümlülüklerin farklılaştırılması
MADDE 11 – (1) Aynı
ve/veya farklı pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip olan
işletmeciler arasında yükümlülükler açısından farklılaştırma
yapılabilir. Farklılaştırma,
işletmecilere getirilebilecek yükümlülüklerin seçimi ve/veya
seçilmiş olan yükümlülüklerin uygulama detaylarının farklılığı
şeklinde olabilir.
Yükümlülüklerin değiştirilmesi ve
kaldırılması
MADDE 12 – (1) Pazar
analizi sonucunda ilgili pazarın yapısına göre, mevcut yükümlülükler
değiştirilebilir. İlgili pazarda etkin piyasa gücüne sahip işletmeci
olmadığına karar verilirse işletmecilere 10 uncu maddede sayılan
temel yükümlülükler getirilmeyebilir, mevcut yükümlülükler
kaldırılabilir. Kurum, yükümlülüklere ilişkin başlangıç,
değiştirilme ve son bulma tarihlerini belirleyebilir.
Yayınlama
MADDE 13 – (1) Pazar
analizine yönelik değerlendirmeleri içeren kamuoyu görüşü alınmasına
ilişkin dokümanlar Kurum internet sitesinde, pazar analizleri sonucu
ilgili pazarlarda etkin piyasa gücüne sahip işletmecilerin
belirlenmesine ilişkin olarak alınan kararlar ise Resmî Gazete’de
yayınlanır.
İdari ceza ve tedbirler
MADDE 14 – (1)
İşletmecilerin bu Yönetmelik hükümlerini ihlal etmeleri halinde
Telekomünikasyon Kurumu Tarafından İşletmecilere Uygulanacak İdari
Para Cezaları ile Diğer Müeyyide ve Tedbirler Hakkında Yönetmelik
hükümleri ile diğer ilgili mevzuatta belirtilen hükümler uygulanır.
Yürürlük
MADDE 15 – (1) Bu
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 16 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Telekomünikasyon Kurulu Başkanı
yürütür.
|