|
18.11.2005
NTV –
NTV’ye Sorun
(*)
Celal Pir :
Bugünkü programımızda kaçak cep telefonlarının kayıt
altına alınması konusunu ele alacağız. Yasa gereği 13 Aralık’a kadar
kayıt altına alınmayan cep telefonlarının görüşmeye kapatılması
gerekiyordu. Fakat ilgili ihalenin iptal edilmesi, süreci uzattı. Peki
cep telefonlarının en geç hangi tarihe kadar kayıt altına alınması
gerekiyor. Telefonların kaçak olduğu nasıl anlaşılıyor, cep
telefonlarımızı nasıl kayıt altına aldıracağız? Bu soruları ve sizden
gelecek bir çok soruyu Telekomünikasyon Kurulu Başkanı Dr. Tayfun
Acarer Ankara stüdyomuzdan canlı yayınla yanıtlayacak. Evet kaçak cep
telefonuyla mücadele dedik ve bu konudaki soruları alacağız ama önce
Ankara’ya dönmek istiyorum. Dr. Tayfun Acarer hoşgeldiniz programımıza.
Dr. Tayfun Acarer : Teşekkür ederim Celal
Bey.
Celal Pir : İzninizle hemen sorularla
başlayalım. Bir öğrenciden gelen soruyu aktarıyorum. “Cep telefonlarının
kayıt altına alınması için 13 Aralık’a kadar sure verilmişti ama
basından takip ettiğim kadarıyla kayıt işi gelecek seneye kalmış bu işin
doğrusu nedir, hangi tarihe kadar cep telefonlarımızı kayıt
ettirmeliyiz” diye soruyor. Buyrun efendim.
Dr. Tayfun Acarer :
Celal bey 2006 yılına kaldığı veya bazı basın
organlarında çıktığı gibi rafa kaldırıldı ifadesine ben katılmıyorum,
ihale süreci halen devam ediyor. İhale mevzuatına tâbi Telekomünikasyon
Kurumu ve bu mevzuat çerçevesinde ihale süreci devam ediyor, yalnız bu
bizim merkezi kayıt sisteminin kurulması akabinde abonelere SMS ile
ikaz gönderecektik, ancak bunun 13 Aralık’a kadar sonuçlanmayacağı
ortaya çıktı bundan sonra da peyderpey manuel olarak bu işlemlere
önümüzdeki haftalarda başlayacağız.
Celal Pir :
Yani önümüzdeki 20 – 25 günlük zaman zarfında yetişecek
mi?
Dr. Tayfun Acarer :
Bütün aboneler daha önce de söylediğimiz gibi
12 milyon kayıt dışı abone var yaklaşık 6 milyon civarında da klonlanmış
telefon var. Bunlarla ilgi işlemin tamamlanması 13 Aralık’a yetişmeyecek
bu artık çok net bir şekilde görüldü ama süreç bu arada başlayacak.
Celal Pir :
İzninizle Ümit Deniz sorusunu aktarıyor : “elimizdeki
telefonlarla ilgili olarak şu güne kadar herhangi bir kayıt yaptırmadık,
yaptırmazsak ne olacak bunu bilmiyoruz ve bu telefonlar bloke olursa
bunu nasıl anlayacağız neler yapmamamız gerekiyor.” Buyrun efendim.
Dr. Tayfun Acarer :
12 Temmuz tarihindeki Telekomünikasyon
Kurumu kayıtları son derece önemli. 12 milyon kayıt da zaten bu tarihte
Telekomünikasyon Kurumu’nda kayıt dışı olarak gözüken telefonlarla artı
bir de yaklaşık 6 milyon civarındaki klonlanmış telefonla ilgili,
bu abonelerin kesinlikle endişe etmemeleri gerekir hiç bir sorun
olacağını zannetmiyorum. Onlarla ilgili süreç 13 Aralık’ta
tamamlanamayacak ama süreç önümüzdeki haftalarda başlayacağı için 13
Aralık’ın akabine sarkacak. Bunlarla ilgili önümüzdeki haftalarda
peyderpey mesajları göndermeye başlayacağız bununla ilgili takvim de
bilahare açıklanacak.
Celal Pir :
Bu arada şöyle bir şey söz konusu olabilir mi?
Hatırladığım kadarıyla telefonlar bloke olacaktı, 13 Aralık’a bütün
hepsi yetişmeyeceğine gore o zaman 13 Aralık’ta kimsenin telefonunu
bloke etmeyeceksiniz diyebilir miyiz?
Dr. Tayfun Acarer :
13 Aralık’ta bu koşullarda telefonlar bloke
edilmeyecek. Ancak tekrar altını çiziyorum Celal bey, 13 Temmuz
tarihinde yani Kanunun yürürlüğe girdiği tarihindeki Telekomünikasyon
Kurumu kayıtlarında olan telefonlar için bu geçerli. Bu tarihten sonra
yani 13 Temmuz’dan sonra kayıtdışı telefon eğer edinilmişse onlarla
ilgili yapacak bir şey yok. Zaten bununla ilgili değişik basın
organlarında, NTV’de müteattit defalar uyarılarda bulunduk. Endişe
etmemesi gerekenler 13 Temmuz 2005 tarihinde Telekomünikasyon Kurumu
kayıtlarında kayıt dışı olarak gözüken 12 milyon telefon için geçerli.
Celal Pir :
İzninizle Sami Kaymakçı sorusunu aktaracak size :
“Telefonumun kayıt dışı olduğunu anlarsam ne yapabilirim?”
Dr. Tayfun Acarer :
Biraz önceki sorunun paraleli bu tahmin
ediyorum. Şu anda kayıt dışı olduğunu anlamak çok kolay daha once sizin
programlarınızda da bunu açıklamıştık. Bunun tesbiti son derece kolay.
Abone merkezlerinde bunları kayıt altına alma işlemi başlamadı ama biraz
once de söylediğim gibi bir kaç hafta içinde bu işlem başlatılacak. Bu
konuda GSM operatörleriyle görüşmeler tamamlandı. Yönetmelik hazırlandı.
Biz peyder pey göndermeye başlayacağız abonelere ikazları. Eğer bu arada
ihale tamamlanırsa zaten sistemin yazılımı ve donanımı büyük ölçüde
hazır belki bir ay bir buçuk ay içinde sistem tam oturduğunda tüm
abonelere gönderme olanağımız olacak. Bu konuda abonelerin endişe
etmemeleri lazım.
Celal Pir :
Peki. Didem Demirkıran biraz daha farklılaştırıyor
soruyu : “Telefonum kayıt dışı ise ve bloke edilmişse daha sonra
nasıl kullanıma açılacak ne yapılabilir?”
Evet diyelim ki telefon
kayıt dışı ve bloke ettiniz o zaman ne olacak nasıl açacağız
telefonları?
Dr. Tayfun Acarer :
Şimdi bloke edilme olayını açmamız lazım
Celal bey. 12 milyon kayıt dışı telefonun bloke edilmesi ancak abonenin
kendini kayıt ettirmemesi sonucunda olabilir. Bu kayıt için de değişik
formüller düşünüyoruz. Muhtemelen bunların faturadan düşüldüğünü abone
kabul ettiği takdirde otomatik kayıt olabilecek böyle bir formül de
getiriyoruz. Ancak diyelim ki abone bu 12 milyon abonlerin içinden bir
kısmı kendini kayıt ettirmedi o zaman bloke olabilir. 12 Temmuz’dan
sonra kayıt dışı yolla temin edilen telefonların kayıt altına alınması
söz konusu olmayacağı için bloke edilecektir, bloke edilecek telefonlar
için de yapılabilecek bir şey yok.
Celal Pir :
Bu arada dediniz ki faturadan düşerek de bu sistem
olabilir. Faturadan kaç para düşülecek herkes bilmeyebilir izlememiş
olabilir bu konuyu. Yani kaç paraya kayıt ettireceğiz.
Dr. Tayfun Acarer :
Kanunda biliyorsunuz o açıklandı deniyor ki
5.-YTL ücret ile kayıt altına alınabilir. Ancak orada da bir açıklık
daha var, eğer fatura ibraz edebiliyorsa abone o zaman herhangi bir
ücret de alınmaz. Faturasını ibraz eden abone kayıt altına aldırabilir
telefonunu, eğer abone faturayı ibraz edemiyorsa o zaman 5.-YTL ödemek
zorunda.
Celal Pir :
Mesela yurt dışından aldığı bir telefonu faturası varsa
o zaman faturasını ibraz ettiği zaman o 5.-YTL’den de kurtulmuş oluyor
doğru mu?
Dr. Tayfun Acarer :
Evet 5.-YTL de ödemeyecek ama abone
diyebilir ki ben bunlarla uğraşmak istemiyorum faturamdan düşün bizim
SMS’mize bu şekilde cevap verirse o zaman faturadan düşülüp otomatik
kayıt altına alınabilir.
Celal Pir :
Sayın Mehmet Akay’a sözü vermek istiyorum sorusunu
aktarmak üzere : “Yetkililerden öğrenmek istediğimiz ikinci el cep
telefonu alırken nelere dikkat etmemiz gerekiyor?”
Evet şimdi 13 Temmuz çok
kritik bir dönemdi, diyelim ki bugün ikinci el telefon almak istiyoruz
ne yapmamız neye dikkat etmemiz lazım.
Dr. Tayfun Acarer :
Yine Kanun’da öngörülen bir husus var ikinci
el cep telefonlarla ilgili. Bununla ilgili Yönetmeliğimiz de yayımlanmak
üzere tahmin ediyorum önümüzdeki haftalar içinde o da yayımlanacak.
Zaten orada bir usul prosedür getiriliyor. Bunların mutlaka bir
ambalaj içinde ve garanti kapsamında ikinci el olarak
devir olması gerekiyor. Şu anda bu uygulanmıyor, ikinci el alımı varsa
ben abonelere aman dikkat edin diyorum telefonun kayıtlı olup olmadığını
mutlaka kontrol edin. Kayıtlı olmasının kontrol edilmesi de kolay
biliyorsunuz daha önce açıkladığımız *#06# ‘den IMEI numarasını öğrenip
bunu da internetteki adresten kontrolünü yaparak kayıtlı olup olmadığını
anlamak mümkün.
Celal Pir :
*#06# yazıyoruz bir numara mı çıkıyor?
Dr. Tayfun Acarer :
Evet burada 15 karakterli bir IMEI numarası
ya da seri numarası dediğimiz bir numara çıkıyor. Bunu
http://imei.tk.gov.tr adresinden kontrol etmek mümkün burada kayıtlı
olup olmadığı net bir şekilde gözüküyor. Mutlaka bu kontrolü yaptıktan
sonra şuan için ikinci el değişimi yapılsın yoksa onun dışında riskli
olabilir.
Celal Pir :
Servet Kılıç diyor ki : “Kendi cep telefonumu
kayıt altına almak için ben mesaj gelmesini mi beklemeliyim yoksa
şimdiden de başvurabilir miyim?” Ne tavsiye edersiniz kendisine mesajı
mı bekleyecek herkes.
Dr. Tayfun Acarer :
Şu anda başvuru söz konusu değil. Önümüzdeki
bir iki hafta içinde bu konuda hem basın açıklamaları yapacağız hem de
mesajları göndermeye başlayacağız peyder pey. Bu nedenle şu anda
beklenmesini tavsiye ediyorum.
Celal Pir :
İlginç bir soru geldi. Hatice Çınar diyor ki : “2004
yılında faturalı bir cep telefonu aldım, ancak faturayı vergi iadesinde
kullandım, internetten kaydına baktığım zaman kaydını bulamadım. Şimdi
benim ne yapmam gerekiyor” diyor. 5.-YTL’yi ödemeniz mi gerekiyor
diyeceğiz yoksa başka bir yolu var mı?
Dr. Tayfun Acarer :
Evet çok kısa bir cevap 5.-YTL’yi ödeyip
kayıt ettirecek bizden mesaj geldikten sonra.
Celal Pir :
Maliye’den uğraşılıp o kayıt çıkartılabilir mi ama
5.-YTL’den daha masraflı bir iş olabilir değil mi?
Dr. Tayfun Acarer :
Evet 5.-YTL zaten cüzi bir rakam, tabii
mümkün o fatura bulunduğu takdirde zaten ücretsiz kayıt söz konusu ama
fatura ibraz edilemediği takdirde 5.-YTL ödenmesi gerekiyor.
Celal Pir :
Veysi Eğlen “Telefonların kapatılması için GSM
operatörlerinin işbirliği lazım ama bu onlar için de bindikleri dalı
kesmek ve müşteri kaybetmek anlamına geliyor GSM şirketleri bu konuda
destek veriyor mu yoksa kerhen mi destekliyorlar” diyor. Hakikaten bu
samimiyet belgesi var mıdır yok mudur bilmiyoruz ama ne dersiniz? Bana
bir yanlışlık yok gibi geldi bu soruda.
Dr. Tayfun Acarer :
GSM operatörleri tabii ki destekliyor o
konuda bir tereddüt yok. Bu konuda GSM operatörleri ile şu ana kadar
onlarca kere görüşme yapıldı ve hazırlanan Yönetmelikte hatta ikinci el
yönetmeliğinde de yine onlarla yapılan ortak çalışmalar sonucunda bu
yönetmelikler hazırlandı. Bu konuda herhangi bir sorun yok GSM
operatörleri destekliyor. Bir şeyi ayırmak lazım hep bir şey
karıştırlıyor. Abonenin bir GSM numarası var bir de cep telefonu var.
Burada bloke olan GSM numarası değil kullandığı telefon bloke olur en
kötü ihtimal. Nasıl bloke olur kaydını zamanında yaptırmaz, klonlanmışsa
klonunu düzelttiremeyebilir veya düzelttirmez telefonunu kullanmayacağım
diye kenara koyar makinasını başka bir makinayla yine aynıGSM
numarasıyla devam edebilir. Aslında GSM operatörlerinin abone kaybı söz
konusu değil.
Celal Pir :
İlginç sorular var elimde mesela neden böyle bir
uygulama yaptığınıza dair Devrim Sezgin’in cümleleriyle özetleyim bunu :
”Bu uygulamanın sebebi nedir? Uygulamadan ne gibi fayda bekleniyor? Amaç
kullanıcılardan 5.-YTL toplayıp kaynak yaratmak mı?
Dr. Tayfun Acarer :
Biliyorsunuz bu ilginç bir yasa bana göre son
dönemlerin en ilginç yasalarından bir tanesi. Zorunlu hale gelen ve
kamuoyunda ortak bir konsensüs içinde kabul edilen bir yasa. Bildiğim
kadarıyla Meclis’te de çok büyük bir kabul oyuyla kabul edilen bir
yasa.Daha da ilginci daha uygulamaya girmeden olumlu sonuçları da
görülen bir yasa. Bu mevzuatın ortaya çıkmasında iki tane temel etken
var. Bir tanesi özellikle kaçak telefonlar ki bunların önemli bir kısmı
da gasp, darp ve çalıntı telefonları teşkil ediyor. Bir sosyal olay,
sosyal sorun haline geldi ülkemizde. Emniyet kayıtlarında özellikle son
üç sene içinde Emniyete intikal eden 7 tane ölüm olayı olmuş bununla
ilgili. 600’ün üzerinde de yaralanma olayı var. 31.000’in üzerinde de
vakaa olmuş yani gasp olayı olmuş bu Emniyete yansıyan değerler. Yani
ölüm olaylarının sonucu mutlaka kesindir ama bir yaralanma özellikle de
gasp olayı bana göre 31.000’in çok üstünde belki 60-70.000 belki 100.000
çünkü bir çok kişi de Emniyete başvurmuyor. Olayın birinci tarafı bu
yani insanlar özellikle tenha yerlerde akşamları ellerinde cep
telefonunu kullanmamaya çalışıyorlardı, cep telefonlarını çantalarının
içine koyuyorlardı hatta dışarı çıkarken cep telefonlarını yanına
almıyorlardı çünkü insanlar cep telefonunu yanında taşımaktan
korkuyorlardı. Bu cep telefonu el değiştirdiğinde ticari değerli bir
meta ise çok kolay 300-500 milyona birine satılabiliyorsa çok önemli bir
risk teşkil etmeye başladı. İnsanların cüzdanlarında 500 milyon yok
belki ama kullandıkları telefon 500 milyondan fazla ediyordu. O nedenle
sosyal bir sorun haline gelmişti ve müdahale edilmesi gerekiyordu. Bana
göre işin en önemli tarafı bu. İkinci tarafı da ekonomide ciddi bir yara
haline geldi. Türkiye’ye yaklaşık 10 yıllık süreç içinde GSM
teknolojisinin kullanılmaya başlanıldığından itibaren 10 yıllık süre
içinde yaklaşık 80 milyon civarında telefon gelmiş ve bu telefonların
çok basit bir hesap 250$’dan bedelini hesapladığınız zaman 20 milyar $
yapıyor 20 milyar $ dolarlık bir alım yapmış Türkiye bunların çünkü çok
azı Türkiye’de üretilmiş, bunu büyük bir kısmını siz kayıt dışı olarak
tutarsanız hani zaten ithal ediyorsunuz bir de vergisini alamıyorsunuz
kayıt dışı ekonomi olarak sizin ekonominizi çok etkiliyor.
Celal Pir :
Mesela yurt dışından aldığımız telefonu 5.-YTL verip
kayıt ettirince bu çok büyük bir şey getirmiyor Maliye’ye anladığım
kadarıyla bunun için yapılmış olamaz diye düşünüyorum. 1000.-YTL olsun
%18’i 180.-YTL devletin vergi kaybı, 5.-YTL verip bunu kayıt
ettirebiliyorsak o zaman bu yasanın mantığında bir yanlışlık yok mu?
Dr. Tayfun Acarer :
Yok. Bu yaklaşık 80 milyon telefonun belki 79
milyon 500 bin tanesi normal yollarla satışlardan kullanıcılara
ulaşmıştır ve buralarda da mutlaka fatura ile bunun yapılması
istenmiştir. Fatura olmadığı zaman bu ekonominin dışında kalmıştır. Çok
basit yine bir örnek verirsek 12 milyon kayıt dışı telefon var diyoruz.
Yaklaşık 6 milyon civarında da klonlanmış telefon var. 18 milyon
civarında telefon kayıt dışı gözüküyor yine 250$’dan bunu hesaplarsanız
4 milyar $’ın üzerinde bir kayıt dışı rakam var bunun vergisini düşünün,
devletin kaybını düşünün burada. 5.-YTL ile bir kaynak yaratmak görüşüne
ben katılmıyorum, çünkü 5.-YTL zaten tüm telefonlardan alınacak diye bir
şey söz konusu değil. Belki 12 milyon telefonun yarısından alınacak bu,
artı bir de bununla ilgili ciddi bir yatırım da gerekiyor, yani alınacak
para yatırımı karşılayacağını zannetmiyorum.
Celal Pir :
Elimde bir tane cep telefonu var. Bir soru aktaracağım
sonra bu telefonla ilgili ilginç bir ekleme de yapacağım. Taner Türk
sormuş : “Kayıt dışı telefon satan esnafa herhangi bir yaptırım
uygulanacak mı?” çünkü bu elimdeki telefon 13 Temmuz’dan önce dışarıdan
alınmış baktığımız zaman da kayıtlı gözüküyor. Bu kayıtlı telefonu biri
benden çalarsa o zaman kullanamayacak mı?
Dr. Tayfun Acarer :
Evet bunu abone kesinlikle bildirdiği
takdirde telefon çalındı dediği takdirde, tabii abonenin kimliği
sorgulanacak o telefon anında bloke edilecek. Zaten yasanın en önemli
çıkış nedenlerinden biri bu. Biz çalıntı, gasp olaylarındaki
telefonları görüşmeye engellemeye çalışıyoruz. Bu yasanın temel amacı
bu.
Celal Pir :
Bize bu telefonu satanlar herhangi bir şekilde
yükümlülük sorumluluk altına girecekler mi? Satan esnafa herhangi bir
şey var mı?
Dr. Tayfun Acarer :
Tabii oradaki sorun; fatura mı vermemiş,
yoksa verdiği fatura mı usulsüz, o nedenle mi kayıt dışı gözüküyor onun
bilinmesi lazım. Burada abonenin de istemi son derece önemli, böyle bir
talep geldiği zaman biz tabii savcılığa suç duyurusunda bulunacağız
bundan sonraki iş adli takip.
Celal Pir :
İlginç bir soru var, daha doğrusu iki tane soru var.
Önce bir tanesini aktarayım size : “Cep telefonlarının söz konusu
tarihten sonra alındığını nasıl tesbit edeceksiniz” demiş bir
izleyicimiz. Bir de klonlama ile ilgili bir soru var ama önce bunu
yanıtlayalım sonra o soruyu aktaracağım size.
Dr. Tayfun Acarer :
Daha önce de söylediğim gibi 13 Temmuz 2005
Kanunun yürürlüğe girdiği tarihde Telekomünikasyon Kurumu’nda kayıtlı 12
milyon telefon var. Bizde olmayan bir telefon bugün ibraz ediliyorsa
demek ki 13 Temmuz’dan sonra bu ülkeye girmiş demektir. Bunun tesbiti
son derece kolay.
Celal Pir :
Alaattin Tepe sormuş : “Piyasada aynı imesi numarasını
kullanan bir sürü telefon bulunuyor. Klon IMEI konusunda yeni düzenleme
nasıl olacak” IMEI’nin gerçek sahibi olan telefon nasıl tesbit edilecek
yoksa klon IMEI’li tüm telefonlar engellenecek mi? Nasıl olacak?
Dr. Tayfun Acarer :
Güzel bir soru, düşünün bir IMEI numarası 100
bin telefona kopyalanmış. Bu 100 bin telefondan bir tanesi doğru
kalanları yanlış numaradır. Hangisi doğrudur bunu tesbit etmek hem çok
büyük zaman alır hem de bana göre gereksizdir. Bu tür klonlanmış
numaraları olan makinalarada yeni IMEI numarası verilecek. Eski numara
silinecek yeni IMEI numarası verilecek, zaten bir çok telefonun
kapağında gerçek IMEI numarası da yazıyor. Ya o kapakdaki IMEI numarası
kopyalanacak onun üzerine tekrar veya bu tesbit edilemiyorsa yeni IMEI
numarası verilecek.
Celal Pir :
Aydın Orhon soruyor : “İnternet adresinden IMEI
numarasına baktığım zaman bulunamadı yazıyor, bunun anlamı ve bu durumda
yapılması gereken nedir? Bulunamadı ne demek?
Dr. Tayfun Acarer :
Bu kayıt dışı demek. Biraz önce söylemiş
olduğumuz 12 milyon telefondan bir tanesi demektir.
Celal bey, gündeme gelen
klonlanmış telefonlarla ilgili bir hususu da belirtmek istiyorum.
Klonlanmış telefon makinalarından bahsediyoruz tabii, buradaki IMEI
numarası yanlış şimdi bununla ilgi düzeltmek için aslında herhangi bir
mesajın gelmesini de beklememek lazım. Bakım merkezlerine bir an önce
insanlar buralara gidip, yanlış IMEI numarasını sildirip yenisini
düzelttirebilirler. Neticede bunlara illaki bir mesaj gelecek ama
mesajın gelmesini de beklememek lazım bu rahatlıkla şu andan itibaren de
yapılabilir.
Celal Pir :
Bu arada önümde bir not var Tuncay Karadeniz’den gelmiş
ilginç bir not ben notu özetleyerek okuyacağım : “Aslında yasanın en
önemli ayaklarından birisi sadece bu kaçak cep telefonları meselesi
değil, ikinci el telefonların satış düzenlemesi ve buna paralel olarak
teknik servislerin de belli bir standarda oturması olmalıydı” diyor.
“Acaba üretici, distribütör, bayii, son kullanıcı zinciri içinde nasıl
bir sisteme oturacak bu düzenlemeler, hangi senaryoyla işleyecek sistem?
Bu konuda da bizi bilgilendirir misiniz?” demiş. Hakikaten bunlarla
ilgili de yasada maddeler var mı? Yoksa sizin yönerge mi çıkarmanız
gerekiyor.
Dr. Tayfun Acarer :
Var. Yasa’nın ikinci tarafı da ikinci el
telefonları düzenliyor. Son derece de önemli ve gerekli de bir husus. Bu
konuda gerek bakım servisleriyle gerek GSM operatörleriyle çalışmalar
son aşamaya geldi. Tahmin ediyorum iki hafta içinde Yönetmelik
yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderilecek. Burada bence en önemli
husus : Türkiye cep telefonu kullanım süresinde Avrupa’nın en ileri
ülkelerinden bir tanesi. Şöyle söylemek daha doğru olur herhalde en az
cep telefonunu kullanan ülkelerden bir tanesi. Yaklaşık iki yılın
altında cep telefonu ortalama kullanım süresi Türkiye’de. Avrupa’da bu
daha yüksek, şimdi buradaki iki önemli etkenden bir tanesi ve en
önemlisi ikinci el telefonlara olan güvensizlik. İnsanlar ikinci el
telefonu tercih etmiyor daha pahalısını iki katını üç katını vererek
yeni telefon almak istiyor, bundaki en önemli etken de bu cep
telefonları ya bozuktur deniliyor ya da standart değerlerini
kaybetmiştir deniyor. Yasa’daki bu madde ile bunu kontrol altına almaya
çalışıyoruz. Özel bir ambalaj içinde ikinci el telefonların yeni alıcıya
sunulmasını hedefliyoruz. Bunu hedeflerken de bu ambalajı sunan satıcı
bunu kefili olacak yani yeni telefon gibi bir garanti süresi
belirleniyor.
Celal Pir :
Çünkü öbür türlü olursa yeni telefon fiyatları çok daha
fazla artabilir. Vatandaş çok daha mağdur olabilir. Peki çok ilginç bir
soru var onu da aktarmak istiyorum size. Fatih Turasoy diyorki : “Cep
telefonu satan dükkanların camlarında “SIM LOCK” çözülür “SIM kilit
açılır” şeklinde yazılar görüyoruz. Bloke olmuş telefon kesinlikle bir
daha açılamaz mı? Bunları bu arkadaşlar çözebilirler mi?” demiş.
Hakikaten ilginç bir soru.
Dr. Tayfun Acarer :
Teknolojik gelişmeler biliyorsunuz baş
döndürücü bir hızla devam ediyor. Ancak ben bunun olacağını
zannetmiyorum. Biz telefonu iki şekilde kontrol ediyoruz. Bir SIM
numarasından bir de IMEI numarasından, bu arada IMEI numarasını çözüp
başka bir numara verdiği zaman bizim kayıtlarımızda olmayacağından yine
otomatikman bloke olacak makina. Ben onun işleyeceğini zannetmiyorum.
Celal Pir :
Telekomünikasyon Kurumu Kurul Başkanı Dr. Tayfun Acarer
çok teşekkür ediyorum size bizi bilgilendirdiğiniz için. Umuyorum
artık herkesi telefonu çalınmaktan kurtaran bir sistem devreye girer.
Tabii bu arada üretici firmalar lehine değil de vatandaş lehine bir
piyasa oluşur, bu da son derece önemli, bunu da yakından takip
edeceğinizi tahmin ediyoruz.
Dr. Tayfun Acarer :
Celal bey, bir şeyi özellikle hatırlatmak
istiyorum. Bu yasa uygulamadan kalktı o yüzden tekrar eskiye dönelim
şeklinde bir düşünce aman olmasın. Yasa hala geçerli, uygulama sürecinde
bir gecikme olabilir ama yasa devam ediyor. Biz bir süre sonra SMS’ler
göndermeye başlayacağız.
Celal Pir :
Teşekkür ediyorum size.
(*)
Konuşma metni yazı diline çevrilirken,
tekrarların, konuşma diline ait
sözcüklerin çıkarılması gibi düzeltmeler
yapılmıştır.
|